Cow Milk Rate : राज्य शासनाकडून मागच्या हिवाळी अधिवेशनामध्ये दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी गाय दूधासाठी प्रतिलिटरला ५ रुपये दर अनुदान जाहीर केले. दरम्यान यामध्ये नियम व अटी लागू केल्याने कित्येक महिने या अनुदानापासून शेतकरी वंचित राहिले आहेत. यामध्ये कोल्हापूर जिल्ह्यासाठी चौदा कोटी रुपयांचे अनुदान मंजूर झाले. मात्र, प्रत्यक्षात किती शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर ही रक्कम जमा झाली का? याबाबत अद्यापही साशंकता व्यक्त केली जात आहे.

खाजगी आणि सहकारी दूध संस्थांनी गाय दुधाच्या दरात अचानक कपात केल्याने मागच्या वर्षी नोव्हेंबर २०२३ ला दूध उत्पादक शेतकऱ्यांनी राज्याभर आंदोलने केली. गाय दुधाचा दर प्रतिलिटर २० ते २२ रुपयांपेक्षाही खाली आला. राज्य शासनाने अशा दूध उत्पादकांना पाठबळ देण्यासाठी गाय दूधासाठी प्रतिलिटर ५ रुपये अनुदान देण्याची घोषणा केली. ही घोषणा करताना जे संघ शासनाकडून जाहीर झालेला किमान २७ रुपये दर देत असतील त्यांनाच हे अनुदान दिले जाईल. अशी अट घातली.

यानंतर जे दूध संघ किमान दर देत नव्हते त्यांनी त्यापटीत दर दिले. त्यानंतर शासनाकडून गाय दूध उत्पादकांची यादी अद्ययावत करण्यास सुरवात झाली. जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक (गोकुळ) संघाकडे सर्वाधिक ७० हजार उत्पादकांची नोंदणी झाली. याशिवाय वारणा, कृष्णा, शाहूसह इतर सर्व सहकारी दूध संघांकडून दूध उत्पादकांची याद्या देण्यात आल्या.

शासनाने या सर्व शेतकऱ्यांसाठी १४ कोटी रुपये मंजूर केले. त्यानूसार काही शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर ही रक्कम जमा केल्याचेही सांगण्यात आले. प्रत्यक्ष किती उत्पादकांना याचा लाभ मिळाला, किती उत्पादक या निधीपासून वंचित आहेत. ही संख्या अद्यापही गुलदस्त्यातच आहे. शासनाकडून अशी यादी अजूनही मिळालेली नाही यामुळे शेतकऱ्यांच्या खात्यात नेमकी किती रक्कम जमा झाली हा प्रश्न अद्यापही गुलदस्त्यात आहे.

गाय दूधाचे दर कमी होत आहेत. कोल्हापूर जिल्हा व्यतिरिक्त इतर जिल्ह्यात गायीच्या दूधाची खूपच कमी दराने खरेदी केली जात आहे. याकडे शासनाने लक्ष देणे अपेक्षित आहे. गोकुळ संघाकडून सत्तर हजार दूध उत्पाकदकांची यादी अद्ययावत झाली आहे. शासनाने मंजूर केलेल्या चौदा कोटी रुपयांमध्ये बहुतांशी उत्पादक हे गोकुळचे आहेत. मात्र, याचा निश्‍चित आकडा अजून शासनाकडून आलेला नाही.

- डॉ. योगेश गोडबोले, कार्यकारी संचालक, गोकुळ.