डॉ. अनिकेत चंदनशिवे, डॉ. संजय कोळसे

रोग ः

१) पर्णगुच्छ ः

- रोगाचा प्रसार पांढऱ्या माशीद्वारे होतो.

- पाने वरच्या बाजूस वळालेली दिसतात. झाड खुजे राहून पर्णगुच्छासारखे दिसते.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- पांढरी माशीच्या बंदोबस्तासाठी फवारणी करावी.

२) लवकर येणारा करपा ः

- पाने पिवळी पडतात.

- खोडावर, फांद्यावर तपकिरी व काळपट रंगाचे ठिपके दिसतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- ॲझोक्सिस्ट्रॉबीन (२३ टक्के एस.सी.) १ मिलि किंवा

- किटाझीन (४८ टक्के ई.सी.) १ मिलि किंवा

- पायरॅक्लोस्ट्रोबीन (२५ टक्के डब्ल्यू.जी.) ०.५ ग्रॅम

३) मर रोग

- पानाच्या शिरा रंगहीन होऊन पाने पिवळी पडतात.

- झाडाच्या पेशी तपकरी होऊन कुजतात त्यामुळे अन्नपुरवठा खंडित होतो. परिणामी, झाडाची वाढ खुंटते.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- मेटॅलॅक्सिल-एम (३१.८ टक्के ई.एस.) २.५ ग्रॅम किंवा

- थायोफेनेट मिथाईल (३८ टक्के) अधिक कासुगामायसिन (२.२१ टक्के एस.सी.) (संयुक्त बुरशीनाशक) २.५ मिलि

४) फळसड ः

रोगकारक बुरशी ः अल्टरनेरिया सोलेनी

- फळधारणेच्या अवस्थेत जास्त प्रादुर्भाव दिसतो.

- फळांवर टोकाच्या बाजूस गोल तपकिरी डाग पडतात.

- फळे रंगहीन होऊन साल कातड्यासारखी होऊ फळे सडतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- क्रेसॉक्सिम मिथिल (१८ टक्के) अधिक मॅन्कोझेब (५४ टक्के डब्ल्यू.पी.) (संयुक्त बुरशीनाशक) १.५ ग्रॅम किंवा

- कॅप्टन (७० टक्के) अधिक हेक्साकोनॅझोल (५ टक्के डब्ल्यू.पी.) (संयुक्त बुरशीनाशक) १ ग्रॅम.

५) बॅक्टेरियल कॅंकर (देवी रोग) ः

- पाने, खोड आणि देठावर फिक्कट हिरवे ठिपके, रेषा दिसतात.

- पाने अर्धवट जळालेली, वाकडी दिसतात.

- फळावर गर्द तपकिरी ते काळे उंचवट्यासारखे खरबडीत डाग पडतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- कॉपर ऑक्सिक्लोराइड २.५ ग्रॅम अधिक स्ट्रेप्टोमायसीन सल्फेट* १ ग्रॅम (टॅंक मिक्स).

टोमॅटोवरील किडी ः

१) फुलकिडे, मावा, तुडतुडे ः

- पानांच्या कडा वरील बाजूस वळतात. किडींनी रस शोषल्यामुळे झाडे निस्तेज होऊन मरते.

- विषाणूजन्य रोगांचा प्रसार करतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- सायॲन्ट्रानिलीप्रोल (१०.२६ टक्के ओ.डी.) १.८ मिलि किंवा

- इमिडाक्लोप्रिड (७० टक्के डब्ल्यू.जी.) ०.१ ग्रॅम किंवा

- प्रॉपरगाईट (५० टक्के) अधिक बायफेन्थ्रीन (५ टक्के एस.ई.)(संयुक्त कीडनाशक) २ मिलि

२) पांढरी माशी

- पानांतील रस शोषते. पानाचा रंग पिवळसर होतो.

- फुलगळ होऊन फळधारणा होत नाही.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- सायॲन्ट्रानिलीप्रोल (१०.२६ टक्के ओ.डी.) १.८ मिलि किंवा

- डायफेन्थुरॉन (५० टक्के डब्ल्यू.पी.) १.२ ग्रॅम किंवा

- इमिडाक्लोप्रिड (१७.८० टक्के एस.एल.) ०.३ मिलि

३) फळे पोखरणारी अळी ः

- अळी शेंड्याची किंवा रोपांचे पाने खाते.

- फळांना पोखरून त्यात विष्टा टाकतात. त्यामुळे फळे खराब होऊन सडतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- क्लोरॲन्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के) ०.३ मिलि किंवा

- इन्डोक्झाकार्ब (१४.५० एस.सी.) ०.८ मिलि किंवा

- नोव्हॅल्युरॉन (१० टक्के ई.सी.) १.५ मिलि

४) नागअळी किंवा पाने खाणारी अळी ः

- अळी पानाच्या पापुद्र्याखाली राहून आतील भाग कुरतडते.

- पानांवर पांढऱ्या नागमोडी रेषा पडतात.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

इथिऑन (४० टक्के) अधिक सायपरमेथ्रीन (५ टक्के) (संयुक्त कीडनाशक) २.५ मिलि.

५) टुटा ॲबसोल्युटा अळी ः

- अळी पानांमध्ये फुग्यासारखी गॅलरी तयार करते.

- पाने, फळांवर गॅलरी तयार करते. त्यानंतर तेथे बुरशीचा प्रादुर्भाव होतो.

रासायनिक फवारणी (प्रतिलिटर पाणी)

- इन्डोक्झाकार्ब (१४.५ एस.सी.) १ मिलि किंवा

- क्लोरॲन्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के) ०.३ मिलि किंवा

- फ्लुबेन्डायअमाइड (४८० एस.सी.) ०.२५ मिलि

--------------------

- डॉ. अनिकेत चंदनशिवे, ७०६५७ ९१११५

(महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, जि. नगर)