जुन्नर : ‘‘स्थानबद्ध वनस्पतींच्या संवर्धनासाठी (Plant Protection) जुन्नरमधील पठारांचे मूळ अधिवास संरक्षित करणे गरजेचे आहे. यासाठी वृक्षतोड कमी करणे, पठारावरील गवत न जाळणे, मानवी हस्तक्षेप, चराई खोदकाम, उत्खनन रोखणे गरजेचे असल्याचे वनस्पती संशोधक प्रा. डॉ. सविता व संजयकुमार रहांडगाले (Dr. Savita And Sanjaykumar Randgale) यांनी सांगितले.

सह्याद्री गिरीभ्रमण संस्था आणि ‘भवताल’च्या वतीने आयोजित ‘जाणू या आणि जपू या पठारांचा वारसा आणि जैवविविधता’ या उपक्रमांतर्गत हिवरे पठार (ता. जुन्नर) येथे अभ्यास सहलीचे आयोजन करण्यात आले होते. या वेळी डॉ. रहांगडाले यांनी पठारे, पठारांवरील दुर्मिळ गवत, स्थानबद्ध वनस्पती, त्यांचे पर्यावरणीय महत्त्व यांची सखोल माहिती दिली.

डॉ. रहांगडाले म्हणाले, ‘‘तालुक्यातील राळेगण, वरसूबाई परिसरातील वनस्पतींचा भारतीय वनस्पती सर्वेक्षण विभागाचे संशोधक डॉ. कोपुला हेमाद्री यांनी १९६० मध्ये केलेल्या अभ्यासात ९०० दुर्मिळ जातींची नोंद केली. तसेच सात नवीन प्रजातींचा शोध लावला होता. या जाती जगाला नवीन होत्या. सध्या ह्या वनस्पती भयग्रस्त झाल्या असून लुप्त होण्याच्या मार्गावर आहेत. त्यांचा समावेश भयग्रस्त प्रजातींच्या गटात करण्यात आला आहे.’’

यावेळी सह्याद्री गिरीभ्रमण संस्थेचे धनंजय कुलकर्णी, राकेश पांडव, राहुल जोशी, सुनील सोनपाटकी, शुभम रोकडे, मानसी सोनपाटकी, भक्ती गांधी, मानसी गांधी, अथर्व पांडव, अजिंक्य पांडव, स्थानिक शेतकरी चिमा जावळे आदी उपस्थित होते.

डॉ. रहांगडाले यांनी या परिसरातून दोन नवीन वनस्पती प्रजाती ‘सिरोपेजीया महाबळी वेरायटी हेमलती’ व ‘लेडीबोरिया जुन्नरेंसीस’ शोधून काढल्या आहेत. भारतासाठी नवीन सहा वनस्पतींची नोंद केलेली आहे.