पुणे : राज्यात गेल्या हंगामात झालेल्या अवेळी पावसामुळे सोयाबीन बियाणे कमी प्रमाणात उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे टंचाई जाणवल्यास शेतकऱ्यांनी स्वतः जवळील बियाणे वापरावे, असे आवाहन कृषी खात्याने केले आहे.  राज्याचे प्रभारी गुणनियंत्रण संचालक म. स. घोलप यांच्या म्हणण्यानुसार, सोयाबीनमधील सर्व वाण सरळ वाण असल्यामुळे अशा वाणांच्या उत्पादनापासून पुढील २-३ वर्षे तेच बियाणे पुन्हा वापरता येते. ग्रामबीजोत्पादनातून तसेच पीक प्रात्यक्षिकांमधून शेतकरी गटांनी उत्पादित केलेल्या सोयाबीनचा वापरदेखील बियाणे म्हणून करता येईल.  ‘सोयबीनचे बियाण्याचे बाह्य आवरण अतिशय नाजूक असल्यामुळे उगवण क्षमता चांगली राहण्यासाठी या बियाण्यांची हाताळणी मात्र शेतकऱ्यांनी व्यवस्थित करावी. प्रतिहेक्टरी बियाण्याचा दर ७५ किलोवरून ५० किलोवर आणण्यासाठी टोकन पद्धत किंवा प्लँटरचा वापर करावा, असेही कृषी खात्याच्या म्हणणे आहे.  घरचे बियाणे वापरण्यापूर्वी १०-१५ किलो बियाण्याला प्रत्येकी २५० ग्रॅम रायझोबियम व पीएसबी लावून पेरणीपूर्वी तीन तास सावलीत वाळवावे. त्यानंतर पेरणीपूर्वी बियाण्यास ३ ग्रॅम थायरम लावावा. त्यामुळे बुरशी येणार नाही. ७५ ते १०० मिलिमीटर पाऊस झाल्यानंतरच ३ ते ४ सेंटिमीटर खोलीपर्यंत सोयाबीनचे पेरणी करावी, असा सल्ला कृषी संचालक श्री. घोलप यांनी दिला आहे.