पुणेः आंतरराष्ट्रीय बाजारात सध्या सोयाबीनचे दर (Soybean Rate Global Market) तेजीत आहेत. यंदा अमेरिकेतील सोयाबीन उत्पादन (Soybean Production) घटले. तसेच चीनसह इतर देशांची मागणीही (Soybean Demand) वाढण्याची शक्यता आहे. पण सोयाबीन बाजारावर ब्राझील आणि अर्जेंटीनातील उत्पादन प्रभाव टाकणार आहे. त्यामुळे जागतिक सोयाबीन बाजाराचे ब्राझीलकडे विशेष लक्ष आहे.

जगात सोयाबीन उत्पादनात ब्राझीलने २०१९-२० मध्ये अमेरिकेला मागे टाकले. आजपर्यंत अमेरिकेला सोयाबीन उत्पादनात भरारी घेऊन प्रथम क्रमांक परत मिळवता आला नाही. अमेरिकेचा सोयाबीन हंगाम सप्टेंबर-ऑक्टोबर दरम्यान सुरु होतो. भारतातही याच काळात सोयाबीन पीक बाजारात यायला सुरुवात होते. यंदा अमेरिकेत गेल्यावर्षीपेक्षा ३३ लाख टनांनी सोयाबीन उत्पादन कमी राहण्याचा अंदाज आहे. तर भारतातही सोयाबीन उत्पादन कमी राहण्याचा अंदाज आहे.

सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात खाद्यतेलाचे दर पुन्हा वाढत आहेत. रशियाने युक्रेनमधून होणारी शेतीमाल वाहतूक पुन्हा बंद केली. परिणामी आंतरराष्ट्रीय बाजारात सूर्यफुल तेलाचा पुरवठा कमी राहण्याचा अंदाज व्यक्त होतोय. त्यामुळं खाद्यतेल आणि तेलबियांच्या दरात वाढ झाली. अमेरिकेतील सोयाबीन उत्पादन घटले त्यामुळे बाजाराला आधार मिळाला. मात्र बाजाराची खरी नजर ही लागवडी सुरु झालेल्या ब्राझील आणि अर्जेंटीनाकडे आहे.

काय परिणाम होईल?

यंदा या दोन्ही देशांमधील सोयाबीन उत्पादन वाढेल, असा अंदाज युएसडीएने व्यक्त केला. ब्राझीलमध्ये यंदा विक्री १ हजार ५२० लाख टनांवर सोयाबीन उत्पादन पोचेल, असे युएसडीए सांगत आहे. म्हणजेच यंदा ब्राझीलमधील सोयाबीन उत्पादन २५० लाख टनांनी वाढेल, असा अंदाज व्यक्त होत आहे. अर्जेंटीनाचही उत्पादन ५६ लाख टनांनी वाढण्याचा अंदाज युएसडीएने व्यक्त केला. असे झाल्यास सोयाबीन बाजाराची दिशाच बदलेल. जागतिक बाजारात सोयाबीनचा पुरवठा वाढून दर दबावात येतील. आणि अंदाज चुकले तर सोयाबीन बाजारातील तेजी कायम राहील.

अभ्यासक काय म्हणतात?

मात्र बाजारातील अभ्यासकांना हा अंदाज मान्य नाही. ब्राझीलमध्ये यंदा पेरा वाढत असला तरी ला निनो च्या स्थितीमुळे पुढील काळात पाऊस कमी राहण्याचा अंदाज आहे. हीच परिस्थिती अर्जेंटीनातही उद्भवणार आहे. एकूणच काय तर सध्या ब्राझील आणि अर्जेंटीनात विक्रमी उत्पादनाचे अंदाज असले तरी अंतिम उत्पादन कमी राहण्याचाच अंदाज बहुतेक अभ्यासक व्यक्त करत आहेत.