दुभत्या गायीची धार काढणे, हे शास्त्रासोबतच एक कला आहे. कासेत तयार होणारे दूध वासरू सड तोंडात घेऊन पिते. यामुळे गायीला त्रास होत नाही. परंपरागत पद्धतीमध्ये आपण हाताने दूध काढत असतो. अधिक दूध देणाऱ्या गायीचे दूध यंत्राच्या (milking machine) सहाय्याने काढण्याच्या सोयी आपल्याकडे उपलब्ध आहेत.

पारंपारिक पध्दतीने दूध काढण्यासाठी मुख्यतः तीन पद्धती वापरल्या जातात. त्या खालीलप्रमाणे,

-    चिमटा पद्धत (stripping)

-    पूर्ण हात पद्धत (full hand method)

-    अंगठा पद्धत (knuckling)

हेही पाहा-  धार काढण्यासाठी योग्य Milking Method कोणती?

चिमटा पद्धत-

या पद्धतीने धार काढताना जनावरांचे सड, अंगठा व तर्जनी या बोटात पकडतात व दोन्ही बोटांनी साडांवर दाब देऊन धारा काढल्या जातात. शेवटच्या दुधात फटचे प्रमाण जास्त असल्याने ते दूध काढताना चिमटा पद्धत वापरली जाते.

हेही वाचा -  हलपा आल्यानंतर कासेला सूज का येते?

अंगठा पद्धत-

या मध्ये साधारणपणे सडाच्या भोवती चार बोटे लावून अंगठा दुमडून दूध काढतात. या मध्ये  सडांना इजा होण्याची व कासदाह होण्याची शक्‍यता अधिक असते. हि दुध दोहनाची अयोग्य पद्धत आहे.

पूर्ण हात पद्धत-

या पद्धतीमध्ये पूर्ण हाताचा वापर होतो.  ही योग्य व चांगली पद्धत आहे. यामध्ये अंगठा न दुमडता पाचही बोटांत (मुठीत) सड पकडून दाब देऊन धारा काढतात. यामुळे संपूर्ण कासेवर समान दाब पडतो आणि जनावराला त्रास होण्याऐवजी दूध काढण्यास आरामदायक वाटते. ही पद्धत सर्वात जास्त योग्य व सुरक्षित आहे.

general

general

general