फायदेशीर म्हैसपालनामध्ये उत्तम वंशावळीच्या म्हशींच्या प्रजातीचे संगोपन अाणि दीड वर्षाला एक वेत मिळणे आवश्‍यक आहे. म्हशीपासून जास्तीत जास्त वेत मिळाल्यास जास्त दुग्धोत्पादन होते व उत्तम पिढी तयार होते. म्हशीच्या किमती बाजारामध्ये वाढतच अाहेत, येत्या काळात जातिवंत म्हशीची किंमत जास्तच राहील व जातिवंत म्हैस मिळेल, ही शक्‍यता कमी होईल. कारण बहुतांश म्हैसपालक प्रामुख्याने शहराजवळील म्हैसपालक फक्त दुधासाठी म्हशीचे संगोपन करतात.  म्हैस अाटल्यानंतर नवीन म्हैस खरेदी करतात. त्यामुळे म्हशी गाभण राहण्याचे प्रमाण कमी होते.व्यायलेल्या म्हशींच्या नवजात रेडकांना सहसा विकले जाते. यामुळे नवीन पारड्या तयार होण्याचे प्रमाण अत्यल्प असून, बाजारामध्ये म्हशीच्या कमी संख्येमुळे तुटवडा निर्माण होत आहे. यामुळे म्हैसपालकांना आर्थिक तोटा सहन करावा लागतो. कारण नवीन म्हैस तयार होण्याकरिता जवळपास साडेतीन ते चार वर्षे लागतात व संगोपन खर्च होतो, असा समज आहे; परंतु नवीन उत्तम पिढीही तयार करणे आवश्‍यक आहे. कारण म्हाताऱ्या, आजारी, प्रजननक्षमता कमी असणाऱ्या म्हशी विकून नवीन म्हशी घ्याव्या लागतात. बाजारातील सरासरी किंमत बघता नवीन म्हैस जवळपास ४० हजार व त्याहून अधिक दराने मिळते.

पैदाशीकरिता कृत्रिम रेतनाचा वापर

लिंगवर्गीकृत कृत्रिम रेतनाचे फायदे 

 ः डॉ. एम. व्ही. इंगवले, ९४०५३७२१४२ (स्नातकोतर पशुवैद्यक व पशुविज्ञान संस्था, अकोला.)