कांडी कीड ः

- अळी छिद्र तयार करून कांड्यामध्ये प्रवेश करते. छिद्र आपल्या विष्ठेच्या साहाय्याने बंद करते.

- प्रादुर्भावग्रस्त कांड्या आतून लाल होऊन पोकळ होतात.

नियंत्रणाचे उपाय:

- कांडी कीड प्रादुर्भावग्रस्त बियाणे वापरू नये.

- प्रति हेक्टरी परोपजीवी कीटक ट्रायकोग्रामा चिलोनीस तीन ते पाच लाख अंडी सोडावीत.

- हेक्टरी २५ फेरोमोन सापळे लावावेत.

- क्लोरॲन्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के प्रवाही) ०.४ मिलि प्रति लिटर पाणी.

पायरिला ः

- पिल्ले पांढऱ्या रंगाची असून कंगव्या सारख्या दोन शेपट्या असतात. मोठे पायरिला तपकिरी रंगाचे असतात.

- किडीची बाल्यावस्था आणि प्रौढ अवस्था पानाच्या खालच्या भागातून रस शोषतात.

नियंत्रणाचे उपाय :

- प्रति हेक्टरी इपिरीकॅनिया परोपजीवी किटकांचे १००० कोष आणि १ लाख अंडी पानांवर सोडावीत.

परोपजीवी कीटक सोडलेल्या शेतात कीटकनाशकांची फवारणी करू नये.

- शेतात परोपजीवी कीटक नसल्यास, इमिडाक्लोप्रीड (१७.८% एस.एल.) ०.३ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

पांढरी माशी ः

-प्रादुर्भावग्रस्त पाने अर्धवट पिवळी व काळ्या कोषांनी भरलेली आढळतात. त्यानंतर पाने कोरडी होतात.

-बाल्यावस्था पानाच्या खालील बाजूने रस शोषतात.

नियंत्रणाचे उपाय :

- खोडवा पिकास खतांचा शिफारशीत हप्ता वेळेवर आणि प्रमाणात द्यावा.

- जैविक कीटकनाशक बीव्हीएम (बिव्हेरिया बॅसियाना, व्हर्टीसिलीयम लेकॅनी आणि मॅटेरायझियम ॲनिसोप्ली) ५ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

- क्रायसोपरला कारनी मित्र कीटकाची प्रति हेक्टरी २५०० अंडी किंवा अळ्या सोडाव्यात.

- अझाडिरेक्टीन (३००० पीपीएम) ४ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

- इमिडाक्लोप्रीड (१७.८% एस.एल.) ०.३ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

हुमणी

राज्यात माळावरील हुमणी (होलोट्रकिया सिरॅटा) आणि नदीकाठावरील हुमणी (लिकोफोलीस लिपिडोफ्लोरा) अशा दोन प्रजाती आहेत. ही कीड उसाची कांडी, मुळावर प्रादुर्भाव करते.

नियंत्रणाचे उपाय ः

-एकात्मिक कीड व्यवस्थापन आवश्यक आहे.

-जैविक कीटकनाशक बीव्हीएम (बव्हेरिया, व्हर्टीसिलीयम आणि

मॅटेरायझियम) ५ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून पिकाच्या मुळाशी आळवणी.

-जैविक कीटकनाशक इपीएन (इन्टोमोपॅथोजेनिक निमॅटोड) २.५ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून पिकाच्या मुळाशी आळवणी.

-कडुनिंब, बाभळीच्या झाडावर इमिडाक्लोप्रिड (१७.८% एसएल) ०.३ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

- फिप्रोनिल (४०%) अधिक इमिडॅक्लोप्रिड (४०%)संयुक्त कीटकनाशक ०.५ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून प्रादुर्भावग्रस्त उसाच्या बुडालगत आळवणी करावी.

- लागवडीच्या वेळी फिप्रोनिल (०.३ % दाणेदार) २५ किलो प्रति हेक्टरी मातीत मिसळावे.

संपर्क ः

-आर.जी.यादव, ९०११०६०६२२,

-डॉ.टी.डी.शितोळे, ९८९०३२०९८३

--------------------------------

(कीटकशास्त्र विभाग,वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट, मांजरी,जि.पुणे)