अभय आपटे, रेवदंडा

Revdanda News : बांधकामाच्या ठिकाणी सुंभाची दोरी वापरली जायची, पण मागील काही वर्षात नायलॉनचा वापर वाढल्‍याने सुंभाचा वापर घटला आहे. चौलमधील पर्यावरणप्रेमी शैलेश राईलकर यांनी केळीच्या खोडापासून घरच्या घरी पर्यावरणपूरक ‘दोरी’ बनवली आहे.

केळीच्या खोडापासून सुंदर असे रेशमी धागे बनतात. यापासून अनेक कलात्मक वस्तूही बनवल्या जातात. कोकणात बहुतांश शेतकरी, बागायतदारांच्या परसबागेत दोन चार केळीची झाडे असतातच.

खोडापासून दोरी बनवायला कोणतीही यंत्रसामग्री लागत नाही, शिवाय तीन पर्यावरणपूरक असल्याने तिच्या वापराने निसर्गाला बाधाही पोहोचत नाही. जाड सुंभाप्रमाणे केळीच्या खोडापासून दोर बनवणे शक्य आहे. याचा उपयोग घरगुती वापरासाठी, शेतकरी गोणी बांधण्यासाठी, भारे बांधण्यासाठी करू शकतात.

केळीचे खोड कापून आतील पापुद्रे वेगळे केले जातात, त्यावर अवजड वस्तूंने दाब देऊन आतील रस काढला जातो. हा रस बागेतील झाडांच्या मुळाशी टाकल्‍यास वाढीस पोषक असतो. राईलकर यांनी केळीच्या पापुद्र्यामधील रस काढल्यावर राहिलेला पट्टा दोरीवर टांगून आठवडाभर वाळत टाकायच्या, नंतर सुकलेल्या पट्ट्यांची वेणी घालून सुंभासारखी दोरी तयार केली जाते. सध्या प्रायोगिक तत्‍वावर हा व्यवसाय सुरू आहे.