ज्ञानेश्वर ताथोड, डॉ. किशोर झाडे Modern Agriculture: ऊस शेतीमध्ये सध्या मजुरांची कमतरता आणि बेण्यावर होणारा प्रचंड खर्च या दोन्ही मोठ्या समस्या बनल्या आहेत. त्यामुळे ऊस लागवडीसाठी अलीकडे बड-चिप सेटलिंग पद्धत ही आधुनिक आणि कार्यक्षम पद्धत वेगाने लोकप्रिय होत आहे. त्यात उसाच्या तीन डोळ्यांच्या कांड्याऐवजी एकाच डोळ्याचा (Bud) वापर करून रोपे तयार केली जातात. .परिणामी बेण्यावरील खर्चात ८० ते ९० टक्के बचत होते. लागवडीनंतर अनेक फुटवे मिळण्यासोबतच उसाची जोमदार वाढ होते. या एक डोळे बेणे (बड-चिप्स) नंतर शेणखत (FYM), माती आणि वाळू यांचे १:१:१ प्रमाणात मिश्रण भरलेल्या ट्रे किंवा पॉलीबॅगमध्ये लावले जाते. काही दिवसांत निरोगी रोपे तयार होतात. ही रोपे मुख्य शेतात लावली जातात..Agriculture Drone Technology: सेन्सर्स, जीपीएस, जीआयएस प्रणालीयुक्त ड्रोन ....या पद्धतीचे फायदेऊस बेण्यांची मोठी (८० ते ९० टक्क्यांपर्यंत) बचत होते. प्रति हेक्टरी १ ते १.५ टन ऊस बेणे पुरते.कांडीवरील एक डोळा (बड-चिप) काढल्यानंतर उरलेला ऊस रसासाठी, साखर किंवा गूळ निर्मितीसाठी वापरता येतो.रोपांची वाहतूक, हाताळणी आणि लागवड करणे सुलभ होते..सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे रोपवाटिकेत रोपांची वाढ होत असल्याने तितका काळ प्रत्यक्ष शेतातील मशागत व अन्य कामांसाठी वेळ मिळतो.या पद्धतीने लागवडीसाठी ट्रॅक्टर चलित दोन ओळींचे प्लांटर विकसित केले आहे. हे यंत्र विशेषतः ट्रेमध्ये तयार केलेल्या बड-चिप रोपांची लागवड करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे..Agriculture Technology: शेतीमध्ये ‘इलेक्ट्रो कल्चर’ तंत्रज्ञानाचा वापर.संरचनाया यंत्राचा मुख्य सांगाडा (फ्रेम) मजबूत स्टीलपासून बनवलेली असते.ती ४० अश्वशक्ती (HP) क्षमतेच्या ट्रॅक्टरला थ्री-पॉईंट लिंकज प्रणालीद्वारे जोडली जाते.यंत्रामध्ये दोन ओळीमधील अंतर बदलण्यासाठी व्यवस्था दिलेली आहे. या यंत्राद्वारे ९० सेंमी, १२० सेंमी आणि १५० सेंमी इतके ओळींमधील अंतर ठेवता येते. त्यामुळे विविध लागवड पद्धतीनुसार किंवा जमिनीच्या परिस्थितीनुसार योग्य अंतर निवडता येते..बड-चिप सेट्लिंग रोपे योग्य अंतरावर सोडण्यासाठी विशेष मिटरिंग यंत्रणा बसवलेली आहे. - यंत्राच्या मागील बाजूस दोन ऑपरेटर बसण्यासाठी आसन व्यवस्था दिलेली असते. हे ऑपरेटर रोपे मिटरिंग यंत्रणेत टाकतात. हे दोन रोपातील अंतरही कमी जास्त ( ३० सेंमी, ४५ सेंमी आणि ६० सेंमी इतके) समायोजित करता येते.यंत्रालाच खाली सरी काढण्यासाठी फरो ओपनर बसवलेला असतो. त्याची खोलीही २ ते ६ सेंमी पर्यंत कमी जास्त करता येते. या खोदलेल्या सरीमध्ये मातीसह एक डोळा ऊस रोपे लावली जातात. योग्य खोलीवर रोपे लावल्यामुळे त्यांची मुळे व्यवस्थित वाढतात. रोपांना चांगली स्थिरता मिळते. रोपे लावल्यानंतर हीच सरी पुढील सिंचनासाठी वापरता येते..खोदलेली सरी बुजवून बंद करण्यासाठी फरो क्लोजर बसवलेला असतो. त्यामुळे रोपांना मातीचा चांगला आधार मिळतो. रोपे रुजण्याचे प्रमाण वाढते.या यंत्राची क्षेत्र कार्यक्षमता सुमारे ०.१५ हेक्टर प्रति तास इतकी आहे.यंत्राद्वारे ऊस रोपांची लागवड ९५ टक्क्यांपर्यंत यशस्वी होते. रोपे न लागण्याचे प्रमाण फक्त ३ ते ४ टक्के इतकेच आढळले आहे..उपयुक्तता :दोन ओळींचे ट्रॅक्टरचलित बड-चिप सेटलिंग प्लांटर हे यंत्र ऊस लागवडीसाठी उपयुक्त आणि कार्यक्षम कृषी यंत्र आहे. त्यामुळे ऊस लागवडीसाठी लागणारा वेळ, मजुरी आणि खर्च कमी होतो. रोपे अचूक अंतरावर लावली जातात. परिणामी रोपांची व त्यांच्या फुटव्यांची वाढ चांगली होऊन उत्पादनात वाढ मिळू शकते.ज्ञानेश्वर ताथोड (कृषी अभियांत्रिकी), ९६०४८१८२२०कृषी विज्ञान केंद्र, सोनापूर-गडचिरोली अंतर्गत डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला.ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
