पुणेः सध्या कापड उद्योगाकडून (Textile Industry) सुताला उठाव (Yarn Demand) नसल्यानं कापूस दरातील (Cotton Rate) तेजी नरमली. त्यातच जगात पाॅलिस्टरच्या कपड्यांना मागणी (Polyester Demand) वाढतेय. मात्र भारतात काॅटनच्या कपड्यांना पसंती मिळतेय. त्यातही साडी निर्मितीसाठी (Saree Production) कापसाचा वापर (Cotton Consumption)वाढलाय. भारतातील साडी मार्केट वर्षाला ८ टक्क्यांनी वाढतयं. ही वाढ कायम राहण्याचा अंदाज आहे.

देशात मागील पाच वर्षांमध्ये कापसाचा वापर वाढलाय. वाढत्या लोकसंख्येमुळं कपड्यांनाही मागणी वाढली. २०२१ मध्ये देशात ४५.५ दशलक्ष मीटर कापड निर्मिती झाली होती. यापैकी जवळपास १९.२ दशलक्ष मीटर साड्यांचा समावेश होता. म्हणजेच मागील वर्षात देशातील एकूण कापड निर्मितीपैकी तब्बल ४२ टक्के कापड साडी निर्मितीसाठी वापरलं गेलं. २०१८ पासून साडी मार्केट वर्षाला ८ टक्क्यांनी वाढतंय.

ही वाढ इतर कपड्यांच्या तुलनेत कमी असली तरी प्रमाण जास्त आहे. काही प्रकारच्या कपड्यांची मागणी दोनअंकी झाली. यात जिन्सच्या कपड्यांची मागणी जवळपास १४ टक्क्यांनी वाढली. तर आंतरवस्त्रे साडेतेरा टक्के, टी शर्ट १३ टक्के, फ्राॅक १२ टक्के आणि सलवार, कमीजचा वापर १० टक्क्यांनी वाढलाय.

जागतिक साडी मार्केटचा विचार केल्यास २०१६ मध्ये जवळजवळ १४ हजार दशलक्ष मीटर साड्यांची निर्मिती झाली होती. तर २०२३ पर्यंत हे मार्केट २३ हजार दशलक्ष मीटरपर्यंत वाढेल, असा अंदाज कापड उद्योगातून व्यक्त होतोय.

भारताचं कापड मार्केट सतत वाढतचं आहे. देशात २०१८ मध्ये ३६ हजार दशलक्ष मीटर कापड उत्पादन झालं होतं. तर २०२३ पर्यंत देशातील कापड उत्पादन ५४ दशलक्ष मीटरवर पोचण्याचा अंदाज आहे. म्हणजेच भारताचं कापड मार्केट वार्षिक साडेआठ टक्क्याने वाढतंय.

याचा फायदा कापसालाही मिळत आहे. देशात कापसाचा वापर वाढतोय. मात्र नैसर्गिक संकट आणि कीड-रोगामुळं उत्पादन मात्र स्थिर आहे किंवा कमी होतंय. त्यामुळं सहाजिकच कापूस आणि कापसापासून निर्मित सूत महाग होत आहे. परिणामी देशातही पाॅलिस्टर आणि सिंथेटीक कापडाचं प्रमाणं वाढेल, अशी भीती व्यक्त केली जातेय.

जगात पाॅलिस्टरच्या कड्यांना जास्त मागणी आहे. मात्र भारतात वातावरण उष्ण असल्यानं काॅटनच्या कपड्यांना अधिक पसंती असते. ग्राहकांची ही पसंती टिकवून ठेवायची असल्यास कापसाचं उत्पादन वाढवून रास्त दरात कापड मिळणं गरजेच आहे.