पुणे : रशियाने गेल्या महिन्यात युक्रेनवर केलेल्या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर युक्रेनने मका आणि सूर्यफूल तेलाच्या निर्यातीवर घातलेली बंदी उठवली आहे. युद्धकाळात देशांतर्गत मागणी पुरवण्यासाठी शेतमालांचा साठा कमी पडू नये, म्हणून निर्यातबंदीचे पाऊल उचलण्यात आले होते. युक्रेनने जारी केलेल्या अधिसुचनेतून हा निर्णय समजल्याचे ॲग्रीसेन्सस या वृत्तसंस्थेने म्हटले आहे. मात्र, इतर शेतमाल आणि व्यापारी वस्तुंच्या निर्यातबंदीबाबत ही अधिसुचना काहीही स्पष्ट करत नाही. त्यामुळे इतर मालावर बंदी कायम असल्याचे मानले जात आहे.

गेल्या महिनाभरापासून मका आणि सूर्यफूल तेलाच्या मर्यादीत आणि मान्यताप्राप्त निर्यातीसाठी व्यापाऱ्यांना परवाने घ्यावे लागत होते. युक्रेन सरकारने हे परवाने घेण्याची प्रक्रिया सोपी ठेवण्याचा प्रयत्न केला असला तरी निर्यातीवरील निर्बंध उठवल्याचे युक्रेनच्या उद्योगविश्वाने स्वागत केले आहे. युद्धामुळे सध्या युक्रेनमधून कुठल्याही मालाची निर्यात बंद आहे. त्यामुळे मका आणि सूर्यफूल तेलाच्या निर्यातीसाठी मिळालेली परवानगीकडे एक सकारात्मक पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे.

युक्रेनमध्ये पीकणाऱ्या शेतमालापैकी जवळपास ९५ टक्के शेतमाल हा काळ्या समुद्रामार्गे निर्यात होत असतो. मारिओपोल, ओडेसा, आणि मायकोलाइव्ह या बंदरांमधून या शेतमालाची जगभर निर्यात केली जाते. सध्या मारिओपोलवर रशियाच्या सैनिकांचे आक्रमण सुरू असून त्यांचे पुढील उद्दीष्ट ओडेसा या बंदरावर ताबा मिळवण्याचा असेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

गेल्या २४ फेब्रुवारीला रशियाने युक्रेनवर हल्ला केला होता. यात युक्रेनच्या शेतीचेही नुकसान झाले असून येता गहू पेरणी हंगामही धोक्यात असल्याची चिन्हे आहेत. त्यामुळे पाच मार्चला युक्रेन सरकारने जिवनावश्यक वस्तुंची आणि अन्नधान्यांची निर्यात थांबवली होती. या यादीत राय आणि बकव्हिट नावाच्या भरडधान्यासहित, इतर भरडधान्ये, साखर, ओट्स, मीठ, जनावरे, मांस, इतर प्राणीज पदार्थ, गहू, मका, सूर्यफूल तेल, चिकन, आणि अंड्यांचा समावेश होता.

गेल्या नऊ मार्चला या यादीत बार्ली, दळलेली किंवा साबूत मोहरी, आणि प्राणीज किंवा सेंद्रिय खतांचाही समावेश करण्यात आला होता. युद्धादरम्यान या मालांची मागणी वाढू शकते, अशी भीती तेथील सरकारला होती.