तळा : तळा दुर्गम डोंगरी तालुका असल्याने पिढ्यान पिढ्या इथे भातशेतीबरोबरच नाचणी पीक (Ragi Crop) घेतले जात आहे. ज्यांची भातशेती कमी असते ते नाचणी पीक मोठ्या प्रमाणात घेतात. सध्या कणसे दाणेदार झाली असून त्यातच परतीच्या पावसाने विश्रांती घेतल्याने नाचणी काढणीला (Ragi Harvesting) सुरुवात झाली आहे.

डोंगर कडेकपारीत आदिवासी, बहुजन समाज मोठ्या प्रमाणात नाचणीचे पीक घेत आहे. पूर्वीच्या काळी अनेक जण भाकरी जास्त प्रमाणात खात असत. ज्याच्या घरी तांदूळ जास्त पिकत असे, त्यांना तांदळाची भाकरी मिळत असे.

तळा तालुक्यात आता जास्तीत जास्त काळ्या नाचणीचे पीक घेतले जात असून ती आता कापणीयोग्य झाली आहे. या नाचणीला आता अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे. नाचणीची भाकरी मधुमेह रोगावर रामबाण आहार म्हणून नाचणीला अधिक मागणी आहे. तळा तालुक्यात नाचणी पिकाची कणसे दाणेदार झाली असून दिवाळी सण संपताच अनेकांनी काढणीला सुरुवात केली आहे.

नाचणी हे बहुगुणी पीक आहे. मधुमेह हा रोग नियंत्रण ठेवण्यासाठी असल्याने त्‍याचा आहारात मोठ्या प्रमाणात वापर होऊ लागला आहे. नाचणीचे दरही ४५ ते ५० रुपये किलो आहेत. या पिकाकडे शेतकऱ्याने लक्ष दिल्यास नक्कीच फायदा होईल. - विठोबा जाधव, ज्येष्ठ शेतकरी

माळरानावर कमी मेहनतीमध्ये जास्त उत्पादन देणारी ही नाचणी पौष्टिक आहे. तिचा सकस आहार म्हणून जेवणात वापर होणे काळाची गरज आहे. नाचणीची भाकरी दुधाबरोबर खाल्याने शरीरयष्टी दणकट बनते.

- कमल वाघमारे, नाचणी उत्पादक महिला, शेतकरी