मोनाली जोशी, डॉ. विजया पवार लाल भोपळ्याची चव गोडसर असते,पोत अतिशय मऊ असते, त्यामुळे तो गोड आणि तिखट दोन्ही प्रकारच्या पदार्थांमध्ये वापरता येतो. लाल भोपळा हा पौष्टिक अन्न म्हणून महत्त्वाचा आहे. लाल भोपळ्याचे सेवन केल्यामुळे रोगप्रतिकारशक्ती, पचनक्रिया आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारते..Red pumpkin nutrition facts: लाल भोपळ्यातील जीवनसत्त्व क, ई डोळ्यांसाठी, त्वचेसाठी आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी खूप उपयोगी असतात, तसेच फॉलिक अॅसिड आणि कॅरोटिनॉइड्ससारखे इतर पोषक घटकही मुबलक प्रमाणात असतात. हे सर्व एकत्रितपणे शरीरातील पेशींचे संरक्षण करतात आणि आपल्याला निरोगी ठेवतात.लाल भोपळा खनिज पदार्थांनी देखील समृद्ध असून आरोग्यदायी आहारासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. यामुळे लाल भोपळा हाडांचे आरोग्य, हृदय व मज्जासंस्थेचे कार्य, रक्तनिर्मिती आणि शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतो. त्यामुळे संतुलित आहारामध्ये लाल भोपळ्याचा समावेश करणे आरोग्याच्यादृष्टीने फायदेशीर आहे..Red Pumpkin Cultivation : वेलवर्गीय काशीफळाची लागवड.आरोग्यदायी फायदेलाल भोपळा बीटा कॅरोटीनचा उत्कृष्ट स्रोत आहे. हा घटक शरीरात जीवनसत्त्व अ मध्ये रूपांतरित होतो, जो डोळ्यांच्या रेटिनाचे संरक्षण करतो आणि दृष्टी सुधारतो. रातांधळेपणा रोखण्यासाठी आणि वयोमानानुसार होणाऱ्या मॅक्युलर डिजनरेशनपासून बचाव करण्यासाठी देखील मदत करते.जीवनसत्त्व क आणि जीवनसत्त्व ई हे शक्तिशाली प्रति ऑक्सिडंट्स आहेत. हे शरीरातील पेशींना संरक्षण देतात, संसर्ग होण्याची शक्यता कमी करतात. जंतू-विषाणूंपासून शरीराचे संरक्षण करतात. त्यामुळे सर्दी-खोकला, ताप यांना प्रतिकार करण्याची क्षमता वाढते..पोटॅशिअम, तंतूमय घटक आणि अँटिऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात.पोटॅशिअम रक्तदाब नियंत्रित ठेवतो, तंतूमय घटक कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास मदत करते, अँटिऑक्सिडंट्स हृदयातील जळजळ कमी करतात म्हणून हृदयविकाराचा धोका कमी होतो आणि रक्ताभिसरण सुधारते.पचन सुधारतेतंतूमय पदार्थ पचनसंस्थेचे आरोग्य राखतात. बद्धकोष्ठता कमी होते, आतड्यांतील सूक्ष्मजीव संतुलन सुधारते, पोट हलके आणि तृप्ती जास्त वेळ टिकते, पचनक्रिया सुधारते.Red Pumpkin : नवरात्रोत्सवात काशीफळ वेधतेय लक्ष .लाल भोपळ्याचा कमी ग्लायसेमिक निर्देशांक आहे. यात साखर कमी असते आणि तंतूमय घटक जास्त असल्यामुळे रक्तातील साखर अचानक वाढत नाही. शरीरातील इन्सुलिन प्रतिसाद सुधारण्यास मदत होते, त्यामुळे मधुमेह असलेल्या व्यक्तींसाठी नियंत्रित प्रमाणात सेवन लाभदायक ठरते.लाल भोपळ्यामध्ये कमी कॅलरी आणि पोषक घटक आहेत. यामध्ये तंतूमय घटक जास्त असल्यामुळे पोट जास्त वेळ भरल्यासारखे वाटते, खाण्याची वारंवार इच्छा कमी होते. यामुळे वजन नियंत्रणात राहते. लठ्ठपणाची धोका कमी होतो..लाल भोपळा फॉलिक अॅसिड, लोह, जीवनसत्त्व क, जीवनसत्त्व अ आणि कॅल्शिअम यांसारख्या गर्भावस्थेसाठी आवश्यक घटकांनी समृद्ध आहे. गर्भाच्या वाढीस मदत, रक्तातील हिमोग्लोबिन सुधारते. हाडे, दात आणि रेटिना विकासाला साहाय्य, लहान मुलांसाठी पचनास हलका, ऊर्जा देणारा आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारा असल्यामुळे उत्तम पूरक आहार ठरतो..Red Pumpkin : लाल भोपळ्याच्या दर्जेदार उत्पादनात सातत्य.पावडरलाल भोपळा स्वच्छ धुऊन त्याचे सालासकट किंवा साल काढून पातळ काप करावेत. हे काप ५५ ते ६० अंश सेल्सिअस तापमानावर वाळवणी यंत्रामध्ये १० त तास किंवा उन्हात पूर्णपणे सुकवावेत. काप वाळल्यानंतर मिक्सरमध्ये बारीक दळून पावडर तयार करावी. हवाबंद पिशवी किंवा जारमध्ये भरून थंड आणि कोरड्या ठिकाणी साठवावी. यामुळे पोषणतत्त्वे टिकून राहतात आणि ६ ते १२ महिने चांगले टिकते..जॅमभोपळ्याचे काप करून पाण्यात उकळून मऊ होईपर्यंत शिजवावे. भोपळ्याच्या गरामध्ये साखर (साधारण ५० ते ६० टक्के), लिंबूरस किंवा सिट्रिक अॅसिड आणि चिमूटभर जायफळ/दालचिनी मिसळून मध्यम आचेवर घट्ट होईपर्यंत सतत ढवळत शिजवावे. मिश्रण चमच्याला चिकटू लागले की जॅम तयार झाला असे समजावे. पूर्ण थंड झाल्यावर निर्जंतुक काचेच्या बाटल्यांमध्ये भरून थंड ठिकाणी साठवल्यास जॅम ६ ते ८ महिने टिकतो.- मोनाली जोशी, ७२१९८५७४६०(अन्न प्रक्रिया तंत्रज्ञान विभाग,अन्नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, परभणी).ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
