

आशिष तोडकर, डॉ. विजय केळे
Food Safety and Standards Authority of India : ‘एफएसएसएआय’ परवाना ही खाद्य व्यवसायांसाठी कायदेशीर आवश्यकता आहे, हा १४ अंकी नोंदणी किंवा परवाना क्रमांक आहे. हा क्रमांक ‘एफएसएसएआय’द्वारे दिला जातो. सर्व खाद्य व्यावसायिक निर्धारित मानक आणि नियमांचे पालन करतात. ‘एफएसएसएआय’ परवाना गुणवत्ता आणि सुरक्षिततेची खूण आहे.
खाद्य व्यवसायाच्या वाढीसाठी आवश्यक आहे. भारतात विकली जाणारी सर्व खाद्य उत्पादने ‘एफएसएसएआय’द्वारे निश्चित केलेल्या किमान सुरक्षा आणि गुणवत्ता मानकांची पूर्तता करतात. हे व्यवसायांना त्यांच्या ग्राहकांसोबत विश्वास निर्माण करण्यास मदत करते. ‘एफएसएसएआय’ परवाना कायदेशीररीत्या आवश्यकता आहे.
‘एफएसएसएआय’ परवान्याचे महत्त्व
कायदेशीर आवश्यकता : परवान्याशिवाय अन्न व्यवसाय सुरू करणे हे बेकायदेशीर आहे. पालन न केल्यास दंड आणि तुरुंगवासासह कठोर दंड होऊ शकतो.
ग्राहकांचा विश्वास आणि आत्मविश्वास : ‘एफएसएसएआय' परवाना सूचित करतो, की अन्न उत्पादने वापरासाठी सुरक्षित आहेत. ग्राहकांचा आत्मविश्वास वाढवितात. हे ग्राहकांमध्ये ब्रँडची विश्वासार्हता आणि विश्वासार्हता वाढवते.
विपणन आणि ब्रँडिंग : परवाना ‘एफएसएसएआय' लोगो वापरण्याची परवानगी देतो. यामुळे ग्राहकांना उत्पादनाच्या सुरक्षिततेची खात्री मिळते.
बाजार प्रवेश : अनेक किरकोळ विक्रेते आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्ममध्ये उत्पादने सूचीबद्ध करण्यासाठी ‘एफएसएसएआय' परवाना आवश्यक आहे. खाद्यपदार्थांच्या निर्यातीसाठी आवश्यक आहे. देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवीन बाजारपेठांमध्ये प्रवेश करणे सोपे जाते.
व्यवसाय स्थिरता : अन्न सुरक्षेशी संबंधित ग्राहकांच्या तक्रारींचे निराकरण सुलभ करते, व्यवसाय स्थिरतेमध्ये योगदान देते. पुरवठादार आणि भागीदारांमध्ये अन्न उत्पादनांच्या सुरक्षिततेबद्दल आणि गुणवत्तेबद्दल आत्मविश्वास निर्माण करतो.
अन्न परवान्याचे प्रकार आणि कागदपत्रांची आवश्यकता
मूलभूत ‘एफएसएसएआय’ नोंदणी
१२ लाखांपर्यंत वार्षिक उलाढाल असलेले छोटे खाद्य व्यवसाय.
आवश्यकता : फॉर्म A : फूड बिझनेस ऑपरेटरने पूर्ण आणि स्वाक्षरी केलेले.
छायाचित्र : अर्जदाराचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
ओळखीचा पुरावा : आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा इतर कोणताही सरकारी ओळखपत्र.
पत्त्याचा पुरावा : भाडे करार, युटिलिटी बिल.
व्यावसायिक क्रियाकलापांचे संक्षिप्त वर्णन.
राज्य ‘एफएसएसएआय’ परवाना
१२ लाख आणि २० कोटींच्या दरम्यान वार्षिक उलाढाल असलेले मध्यम आकाराचे खाद्य व्यवसाय.
रेस्टॉरंट्स, फूड उत्पादक, वितरक आणि स्टोअरेज युनिट्ससारखे व्यवसाय राज्यामध्ये कार्यरत आहेत.
आवश्यकता : फॉर्म बी : फूड बिझनेस ऑपरेटरने पूर्ण केलेले आणि स्वाक्षरी केलेले.
छायाचित्र : अर्जदाराचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
ओळखीचा पुरावा : आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा इतर कोणताही सरकारी ओळखपत्र.
पत्त्याचा पुरावा : भाडे करार, युटिलिटी बिल.
व्यवसाय तपशील : व्यवसाय क्रियाकलापांचे वर्णन.
केंद्रीय ‘एफएसएसएआय’ परवाना
२० कोटींपेक्षा जास्त वार्षिक उलाढाल असलेले मोठे खाद्य व्यवसाय.
आयातदार, निर्यातदार, मोठे उत्पादक, एकाधिक राज्यांमधील ऑपरेटर आणि केंद्र सरकारी संस्था.
फॉर्म बी : फूड बिझनेस ऑपरेटरने पूर्ण केलेले आणि स्वाक्षरी केलेले.
छायाचित्र : अर्जदाराचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
ओळखीचा पुरावा : आधार कार्ड, मतदार
ओळखपत्र किंवा इतर कोणताही सरकारी
ओळखपत्र.
पत्त्याचा पुरावा : भाडे करार, युटिलिटी बिल.
व्यवसाय तपशील : व्यवसाय क्रियाकलापांचे वर्णन.
फूड सेफ्टी मॅनेजमेंट सिस्टीम योजना
व्यवसाय अन्न सुरक्षा कशी सुनिश्चित करतो हे दर्शविणारी विस्तृत योजना.
मालकी किंवा लीज कराराचा पुरावा : परिसर व्यवसायाच्या मालकीचा किंवा भाडेतत्त्वावर आहे हे सिद्ध करणारी कागदपत्रे.
पाणी चाचणी अहवाल : अन्न उत्पादन किंवा प्रक्रियेतील व्यवसायांसाठी.
खाद्य उत्पादनांची यादी : व्यवसायाद्वारे उत्पादित किंवा प्रक्रिया केली जाते.
आयात निर्यात कोड : आयातदार आणि निर्यातदारांसाठी.
ना हरकत प्रमाणपत्र : स्थानिक नगरपालिका किंवा पंचायतीकडून.
निगमन प्रमाणपत्र : कंपन्यांसाठी.
मेमोरँडम ऑफ असोसिएशन आणि कंपन्यांसाठी असोसिएशनचे लेख.
अन्न परवाना मिळविण्यासाठी वेबसाइट ः
https://foscos.fssai.gov.in/apply-for-lic-and-reg
आशिष तोडकर, ९१७२९६६५०९, (अन्न आणि डेअरी तंत्रज्ञान विभाग, पारुल विद्यापीठ, वडोदरा, गुजरात)
ॲग्रोवनचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.
ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.