Government Brand Silage Business Story: अग्रण धुळगाव (जि. सांगली) येथील संदीप व सचिन या भोसले बंधूंनी मका कापणी ते मुरघास निर्मिती अशी साखळी असलेली व्यावयायिक यंत्रणा तयार केली आहे. आपल्या घरच्या जनावरांना वर्षभर दर्जेदार चारा मिळावा या विचारातून सुरू झालेला हा प्रयत्न यशस्वी उद्योगात रूपांतरित झाला आहे. सरकार ब्रँडच्या या मुरघास विक्रीतून तब्बल दीड ते दोन कोटी रूपयांची उलाढाल आज होत आहे. हजारो शेतकऱ्यांना आज टंचाईच्या काळात चाऱ्याची सोय या उद्योगातून झाली आहे. .सांगली जिल्ह्यातील कवठेमहांकाळ हा दुष्काळी तालुका आहे. द्राक्ष, डाळिंबासह खरीप, रब्बी हंगामातील पिके तालुक्यात घेण्यात येतात. तालुक्यातील अग्रणी नदीकाठी अग्रण धुळगाव वसले आहे. लोकसंख्या साडेचार हजारपर्यंत असून, सैनिकांचे गाव अशीही गावाची ओळख आहे. पहिल्या महायुद्धापासून आजअखेर भारतीय सैन्य दलात इथल्या सैनिकांनी सेवा केली आहे. सध्या ७१९ आजी- माजी सैनिक गावात आहेत. .शिवकालीन वारसा असलेले धुळोजी भोसले सरदार यांच्या नावावरून गावाचे नामकरण झाल्याचे गावकरी सांगतात. शिक्षण, आरोग्य, पर्यावरण, कृषी, जलसंधारण आदी उपक्रमांसह विविध शासकीय अभियान गावात राबविण्यात आले आहे. आजपर्यंत ४३ हजार ७३० वृक्ष लागवड केली असून, ग्रामपंचायतीस पुरस्कारही मिळविले आहेत. शेतीसह ग्रामविकासातही गावाने आदर्श निर्माण केला आहे. गावात म्हैसाळ योजनेचं पाणी आल्यानंतर शेती बागायती होण्यास मदत झाली..Agriculture Success Story: पाच भावांच्या कुटुंबाने घडविली शेतीत समृद्धी.जिद्दी कुटुंबाची प्रगतीगावातील गुलाब तुकाराम भोसले यांची वडिलोपार्जित चार एकर कोरडवाहू शेती. पाणीटंचाईशी सतत सामना करावा लागे. वेळप्रसंगी दुसऱ्यांच्या शेतात मजुरी करून संसाराचा गाडा ओढला. मुलांना उच्च शिक्षण द्यावे ही मनातली इच्छा मात्र आर्थिक विवंचनेपुढे अपुरीच राहिली. पण परिस्थितीने हात थकले नाहीत. मनही खचू दिले नाही. कष्ट हाच भांडवलाचा मार्ग आहे यावर कायम श्रध्दा ठेवली. केवळ शेतीवर अवलंबून राहून भविष्य घडणार नाही हे ओळखून पूरक व्यवसायाची वाट धरली. .दावणीला गाई उभ्या राहिल्या. त्यातून आर्थिक स्थैर्य लाभू लागले. या प्रवासात गुलाब यांना पत्नी नंदा, मुलगे संदीप, सचिन आणि सागर यांनी खांद्याला खांदा लावून साथ दिली. सागर सैन्यात दाखल झाले. कष्ट, चिकाटी आणि एकजुटीच्या बळावर परिस्थिती हळूहळू बदलली. शेती विकत घेतली. विहीर, पाइपलाइन झाली. शेती बागायती झाली. आज कुटुंबाची ३० एकर शेती आहे. मका हे मुख्य पीक सुमारे १५ एकरांत असते. संदीप यांच्या आजोबांना डफळे सरकार यांच्याकडून डफळापूर येथे इनाम मिळाले होते. त्यामुळे भोसले सरकार या नावानेच कुटुंबाची ओळख तयार झाली आहे..Silk Farming Success Story: रेशीम शेतीमुळे खामकरवाडी झाले समृद्ध गाव.व्यवसायाची बीजे रोवलीदावणीतील जनावरांना वर्षभर दर्जेदार चाऱ्याची गरज प्रकर्षाने जाणवत होती. त्यामुळे मक्याची लागवड सुरू झाली. मात्र चाऱ्याचा अखंड पुरवठा होण्याच्या दृष्टीने मुरघास निर्मितीची संकल्पना आकार घेऊ लागली. त्यासाठी आधुनिक यंत्रसामग्रीची आवश्यकता होती. त्यासाठी संदीप यांनी विविध ठिकाणी जाऊन यंत्रांची पाहणी, निर्मिती तंत्र अभ्यासले. पुणे येथे तीन दिवसांचे प्रशिक्षण घेतले. यंत्राची खरेदी झाली. घरच्या जनावरांसाठी भासलेल्या गरजेतूनच नव्या व्यवसायाची बीजे रोवली गेली. परिसरातील शेतकरी आम्हालाही मुरघास बनवून द्याल का अशी विचारणा करू लागले. मग दोन हजार रुपये प्रति टन दराने त्यांना पुरवठा सुरू झाला. एका शेतकऱ्याकडून दुसऱ्या शेतकऱ्यापर्यंत झालेली ही मौखिक प्रसिद्धीच विश्वासाचे सर्वांत मोठे भांडवल ठरले. मागील पाच वर्षांत कुटुंबाच्या उद्योगाने पक्के मूळ धरले असून त्यात दिवसेंदिवस वृद्धी होत आहे..भोसले यांच्या उद्योगाचे घटकमार्केटिंग, विक्रीरत्नागिरी, पुणे, मुंबई, बारामती, बेळगाव, सांगली, सातारा आदी ठिकाणी सरकार ब्रॅंडने विक्री.(प्रति दिन विक्री २५ ते ३० टनांपर्यंत) दर- ५००० ते ५५०० रुपये प्रति टन५० किलो, एक टन बॅग पॅकिंग.एक वर्षभर टिकवण क्षमता.वार्षिक उलाढाल सुमारे दोन कोटी.ऊस, हात्तीघास, ज्वारी यांच्यापासूनही प्रति टन दोनहजार रुपये दराने मुरघास निर्मिती करून देण्यात येते..जबाबदाऱ्या, मनुष्यबळसंदीप यांच्याकडे चारा कापणी, यंत्रसामग्रीचे नियोजन आणि मजुरांच्या कामांचे व्यवस्थापन.सचिन यांच्याकडे विपणनाची धुरा.शेतकऱ्यांशी सातत्याने संपर्क ठेवत त्यांचा फीडबॅक, गरजा, अपेक्षा जाणून घेण्यात येतात.बाजारातील मागणी, मक्याची उपलब्धता, दर्जा आणि भविष्यातील नियोजन यावर सतत चर्चा. विचारमंथन. त्यातून नव्या संकल्पना समोर येतात. त्यातूनच गोदाम उभारणीचे नियोजन सुरु आहे..मुरघासाचा दर्जा आणि शेतकऱ्यांचा वाढता विश्वास यामुळे व्यवसायाचा विस्तार झपाट्याने झाला. त्यात मनुष्यबळ हीच सर्वात मोठी ताकद ठरली. आज उद्योगात २५ ते ३० कामगार कार्यरत आहेत. त्यांनाही रोजगार मिळाला आहे. हे सहकारी शेतकऱ्यांकडे जाऊन मक्याची कापणी, यंत्रे चालवणे, पॅकिंग ही सर्व कामे पार पाडतात. ते केवळ कामगार नाहीत तर प्रवासातील खरे भागीदार आहेत. त्यांच्या प्रत्येक अडीअडचणीत आमचे कुटुंब ठामपणे त्यांच्या पाठीशी उभे असते असे सचिन सांगतात.संदीप भोसले ९५६१७६४२७९.ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.