तुरीच्या बीडीएन ७११ वाणाने दिली उत्पादनाची शाश्वती

बदनापूर येथील कृषी संशोधन केंद्राद्वारे प्रसारित झालेल्या तुरीच्या बीडीएन-७११ वाणाचा महाराष्ट्रासह अन्य राज्यांतही चांगला प्रसार झाला आहे. कमी कालावधीत पक्व होणारा व जिरायती शेतीला अत्यंत अनुकूल असलेल्या या वाणाने एकरी आश्‍वासक उत्पादनाची शाश्‍वतीही दिली आहे.

तुरीचा कालावधी सुमारे सहा महिन्याचा असल्याने पावसाळा संपल्यानंतर अनेकदा पाण्याचा ताण पडतो. जिरायती क्षेत्रात उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात घट होते. याचा सारासार विचार करून परभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठांतर्गत (वनामकृवी) बदनापूर येथील कृषी संशोधन केंद्राने केला. सन २०१२ मध्ये तुरीचे बीडीएन-७११ वाण प्रसारित केले. मराठवाड्यातील जिल्हे, बुलडाणा, नगर, नाशिक, सांगली व सोलापूर, कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेशापर्यंत या वाणाचा प्रसार झाला. सुमारे १० हजार ते १२ हजार हेक्टर क्षेत्रापर्यंत त्याचा वापर झाला असावा. बीडीएन ७११ वाणाचे गुणधर्म

ठळक बाबी

विद्यापीठ कार्यक्षेत्रात बियाणे विक्री केंद्रे कृषी विज्ञान केंद्र, औरंगाबाद, जालना, तुळजापूर (उस्मानाबाद), खामगाव (बीड), गळीत धान्य संशोधन केंद्र, लातूर, कृषी महाविद्यालय, अंबाजोगाई, कृषी महाविद्यालय, गोळेगाव (हिंगोली), कापूस संशोधन केंद्र, नांदेड, बीजप्रक्रिया केंद्र, परभणी विद्यापीठाकडून सत्यतादर्शक बियाणे पुरवठा (क्विंटल) व प्रातिनिधीक   वर्ष                   बियाणे २०१४-१५          १३५. ७२ २०१६-१७          ९२. ८८ २०१८-१९-         १७३. १२ २०२०- २१         २९६ २०२१-२२          ५१० प्रतिक्रिया बीडीएन ७११ वाण बिजोत्पादन साखळीच्या सुरवातीच्या टप्प्यापासून आघाडीवर आहे. लवकर काढणीस येत असल्याने पावसाच्या शेवटच्या टप्प्यात कमी पावसाच्या परिस्थितीत उत्पादकता टिकवून धरतो. शेतकऱ्यांच्या पसंतीमुळे बियाण्यास मोठी मागणी असते. -डॉ. एस.बी घुगे. वनामकृवी, परभणी दुष्काळातही या वाणाने एकरी पाच क्विंटल उत्पादन दिले आहे. महाराष्ट्राबरोबर गुजरात, आंध्र प्रदेशातूनही मागणी वाढत आहे. -डॉ. डी के पाटील,  प्रमुख, कृषी संशोधन केंद्र, बदनापूर या वाणाने उत्पादनात शाश्वती दिली असल्याने शेतकऱ्यांचा त्याकडे कल आहे. जिरायतीत ९० बाय २० सेंमी लागवड करावी अशी विद्यापीठाची शिफारस आहे. परंतु शेतकरी किमान चार फूट अंतर ठेवतात. काही सोयाबीन आंतरपीक म्हणून घेत दोन ओळीत ८ फुटांवरही लागवड करतात. सलग तूर घेण्याकडेही औरंगाबाद व जालना जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचा कल दिसतो. -रामेश्वर ठोंबरे विभागीय कृषी विस्तार शिक्षण केंद्र, औरंगाबाद ९४२०४०६९०१ सलग पाच वर्षांपासून बीडीएम ७११ वाण आहे. जिरायतीत एकरी ७ ते ९ क्विंटलपर्यंत पाऊसकाळानुसार उत्पादन मिळाले आहे. वीस एकरांत हे वाण तर उर्वरित २० एकरांत बीडीएन ७१६ व अन्य वाण आहे. -कैलास निर्मळ थेरगाव, ता. पैठण, जि. औरंगाबाद. ९४२०४९१०८५ वाणाविषयी सर्वेक्षण बदनापूरच्या संशोधन केंद्राने बीडीएन ७११ वाण घेणाऱ्या शेतकऱ्यांचे प्रातिनिधिक रूपात सर्वेक्षण केले. त्यातील निवडक निष्कर्ष