Poultry Disease: कमी खाद्यात कोंबड्यांचे जास्त वजन वाढविण्याचे घातक परिणाम

कुक्कुटपालनात कमीत कमी खाद्य वापरून जास्तीत जास्त वजनाची ब्रॉयलर कोंबडी तयार करण्याकडे अनेक कुक्कुटपालकांचा भर असतो. पण कोंबडीचे फुफ्फुस आणि हृदय यांची वाढ मात्र त्या वेगाने होत नाही. त्यामुळे कोंबडीच्या वाढत्या शरीराला हे अवयव  प्राणवायूचा पुरवठा करण्यास सक्षम राहत नाहीत. या अवयवांवर अतिरिक्त कामाचा ताण येतो आणि त्यांच्यात बिघाड होतो. कोंबड्यांच्या वाढीनुसार ऑक्सिजनची गरज वाढते. हृदय आणि फुफ्फुस जास्तीतजास्त रक्तपुरवठा करण्याचा प्रयत्न करते. पण रक्ताचा दाब वाढल्यामुळे रक्तातील पाणी कोबड्यांच्या फुफ्फुसात आणि ओटीपोटात साचण्यास सुरुवात होते, त्यामुळे  कोंबडीचा मृत्यू होतो. साधारणतः चार आठवडे वयापुढील ब्रॉयलर कोंबडीमध्ये मरतुकीचं प्रमाण हे जास्त असतं. त्यामुळे आर्थिक नुकसान मोठ्या प्रमाणावर होतं. सध्याच्या काळात ४५ ते ५० ग्रॅम वजनाच्या ब्रॉयलर पिलाचे ३८-४० दिवसांत २.५ ते २.७ किलो वजन भरते. अशा परिस्थितीत वातावरणातील बदल, चुकीचं व्यवस्थापनात आणि कमी प्रतीच्या खाद्या मुळे कोंबड्यांना विविध आजार होतात. अशा वेगाने वजन वाढणाऱ्या  कोंबड्यांमध्ये पचन क्रियेचा वेग देखील जास्त असतो. त्यामुळेच कोंबड्यांना जलोदर हा आजार होतो.