Jalgaon News : खानदेशात पूर्वहंगामी कापूस पिकात वेचणी मागील २०-२२ दिवसांपासून सुरू झाली. पण पावसामुळे कापूस प्रक्रिया रखडली आहे. खानदेशात अद्याप ९५ टक्के जिनिंग प्रेसिंग कारखाने बंद आहेत. तर काही आघाडीचे कारखाने सुरू आहेत. पण तेथेही प्रक्रिया १०० टक्के क्षमतेने सुरू नसल्याची स्थिती आहे. कापूस बाजार अस्थिर झाल्यानेही काही कारखानदारांनी सावध पवित्रा घेतला आहे.

कापसाची खेडा किंवा थेट खरेदी खानदेशात केली जाते. ही खेडा खरेदी दिवाळी, कोजागरी पौर्णिमेच्या काळात गती घेते. दसऱ्यापाठोपाठ आता दिवाळी सणही पावसातच जाईल, असे दिसत आहे. यामुळे कापसाचा दर्जाही खराब होत आहे. कापूस वेचणीवर येताच पावसाचा धुमाकूळ वाढला आहे. यामुळे कापसाची आवकही कमी आहे. दुसरीकडे कापसाची खेडा खरेदीही सुरू झालेली नाही. काही भागांत मागील हंगामातील साठवलेला कापूस शेतकऱ्यांकडे आहे. पण कापूस दर अस्थिर झाल्याने त्याची विक्रीही थांबली आहे.

खानदेशात सुमारे ११३ जिनिंग प्रेसिंग कारखाने आहेत. त्यात कापसापासून सरकी व रुई तयार केली जाते. हे कारखाने सर्वत्र खासगी व्यवस्थापनाचे आहेत. यातील काही कारखाने वित्तीय व अन्य अडचणींमुळे बंद आहेत. सुमारे ८० ते ८५ कारखाने दर वर्षी खानदेशात कापसावर प्रक्रिया करतात. एका कारखान्यास रोज किमान ८० ते ९० क्विंटल कापसाची गरज असते. परंतु कापसाची आवक कमी आहे. तसेच पावसामुळे अनेक कारखान्यांत प्रक्रिया करताना नुकसानीची भीती आहे.

गाठींच्या निर्मितीला फटका शक्य

कापसाच्या पिकाची मोठी हानी पावसाने होत आहे. पूर्वहंगामी कापसासह कोरडवाहू कापूसही पाण्यात आहे. खानदेशात दर वर्षी २२ ते २४ लाख कापूस गाठींची (एक गाठ १७० किलो रुई) केली जाते. परंतु यंदा एवढ्या गाठींची निर्मिती अशक्य असल्याचे चित्र खानदेशात आहे.