डॉ. सचिन नलावडे Hydroponic Agriculture: मागील भागामध्ये हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञानाचे विविध प्रकार पाहिले. या लेखामध्ये एक हजार वर्गफुटासाठी सर्व आवश्यक प्रणाली पाहू..एक हजार स्क्वेअर फूट जागेत एक्झोटिक भाज्यांच्या (उदा. लेट्यूस, पाकचॉय, तुळस/बेसिल, चेरी टोमॅटो, सिमला मिरची) हायड्रोपोनिक्स लागवडीसाठी तांत्रिक तपशील, डोसिंग पंप, पाणी पुरवठा नियोजन, EC/pH व्यवस्थापन आणि महाराष्ट्रातील उभारणी सेवांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे..Seed Sowing Machine: रोपवाटिकेतील ट्रे भरण्याची, बिया पेरणीची यंत्रे.एक हजार चौ. फूट हायड्रोपोनिक्स युनिटचे तपशील१०’ × १००’ किंवा २०’ × ५०’ आकाराच्या १००० चौ. फूट शेडनेट/पॉलिहाउस रचनेमध्ये हायड्रोपोनिक्स प्रणाली खालीलप्रमाणे बसविणे शक्य आहे..प्रणाली प्रकारपालेभाज्यांसाठी : NFT (न्यूट्रियंट फिल्म टेक्निक) किंवा A-फ्रेम व्हर्टिकल NFT.फळभाज्यांसाठी (टोमॅटो, ढोबळी मिरची) : डच बकेट यंत्रणा (कोकोपीट माध्यम)..Hydroponic Systems: हायड्रोपोनिक्स प्रणालीचे विविध प्रकार.प्रकल्प क्षमता : सपाट वाफ्याच्या NFT मध्ये १००० चौ. फुटात सुमारे ४,५०० ते ५,००० रोपे बसू शकतात (A-आकाराची फ्रेम वापरल्यास ७,०००+ रोपे बसतात).पाइप्स आणि साहित्य : यूव्ही स्टॅबिलाइज्ड फूड-ग्रेड - पीव्हीसी/ यूपीव्हीसी एनएफटी चॅनेल्स (१०० मि.मी. × ५० मि.मी.)पाण्याची टाकी : १,००० ते १,५०० लिटर क्षमतेची साठवणूक टाकी (झाकण असावे. त्यामुळे शेवाळ वाढणार नाही).नियंत्रण व देखभाल पद्धतडिजिटल मीटरचा वापर : दररोज सकाळी व संध्याकाळी EC & pH मीटर द्वारे मुख्य टाकीतील पाण्याचे परीक्षण करा..pH नियंत्रित करणेpH ६.५ पेक्षा जास्त झाल्यास pH डाउनचे (सौम्य फॉस्फोरिक आम्ल) काही मिलि लिटर टँकमध्ये टाका.pH ५.५ पेक्षा कमी झाल्यास pH अप (पोटॅशिअम हायड्रॉक्साइड) टाका..EC नियंत्रित करणेEC कमी असल्यास टँकमध्ये पोषकद्रव्य द्रावण A & B समप्रमाणात मिसळा.EC जास्त झाल्यास टँकमध्ये साधे स्वच्छ पाणी मिसळून द्रावण पातळ करा.- सचिन नलावडे ९४२२३८२०४९, (सहयोगी अधिष्ठाता, डॉ. अण्णासाहेब शिंदे कृषी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी).ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.