Ocean Conservation Initiatives: समुद्राच्या पाण्याची वाढती आम्लता (ओशन ॲसिडीफिकेशन) पश्चिम किनारपट्टीवरील मत्स्यसंपदेसाठी गंभीर संकट ठरू शकते, असा इशारा गोव्यातील राष्ट्रीय समुद्र विज्ञान संस्थेच्या नव्या संशोधनातून देण्यात आला आहे. समुद्राच्या पाण्याच्या वाढत्या आम्लतेचे अनेक दुष्परिणाम त्यातील सूक्ष्मजीव वनस्पतींवर होत असून त्यामुळे समुद्रातील एकंदरीतच अन्नसाखळी धोक्यात येऊ शकते. .परिणामी काही माश्यांच्या प्रजाती नष्ट होऊ शकतात. सागरी मासेमारीवर आधीच मत्स्य दुष्काळाचे संकट असताना दे अधिक गडद होऊ शकते. आपल्या देशात नद्यांच्या झालेल्या गटारगंगामुळे तसेच किनाऱ्यालगतच्या कारखान्यांतून रसायनमिश्रित पाणी थेट समुद्रात सोडण्यात येत असल्याने समुद्रातील पाणी प्रदूषण वाढत आहे. याबरोबर बेकायदेशीर पर्ससीन मासेमारीचा अतिरेक त्यात एलईडी दिव्यांचा वापर यामुळे जिताडा, शेवंड, मांदेली, कर्ली, कोळंबी, पापलेट, सुरमई या समुद्रातील माश्यांचा एकंदरीतच आढळ कमी झाला आहे. तर काही प्रजाती नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत..Indian Ocean Dipole: ‘आयओडी’बाबत जागतिक संस्थांच्या अंदाजात भिन्नता; दीर्घपल्ल्याच्या अंदाजात कमी अचूकता.हे कमी की काय आता समुद्रातील पाण्याच्या वाढत्या आम्लतेमुळे बांगड्यासारख्या व्यावसायिक महत्त्वाच्या माश्यांच्या उपलब्धतेवर थेट परिणाम होऊ शकतो, शिवाय शेलफीश (कवचधारी समुद्र जीव), लोबस्टर, प्लॉंकटोन (समुद्री पाण्यातील सूक्ष्म वनस्पती-प्राणी समूह), प्रवाळ भित्ती (कोरल रिफ्स) असे संशोधकांचे म्हणणे आहे. जागतिक एकूण अन्नपुरवठ्यात सागरी जिवांचा वाटा पाच टक्क्यांहून अधिक आहे. जागतिक स्तरावर एकूण प्राणीजन्य प्रथिनांमध्ये २० टक्के प्रथिने सागरी जिवातून मिळतात. अशा वेळी सागरी जिवांचे प्रमाण असेच घटत राहिले तर जागतिक अन्नसुरक्षा धोक्यात येऊ शकते..समुद्राच्या पाण्याची वाढती आम्लता हा अत्यंत घातक असा जागतिक बदल आहे. पर्यावरणासमोरील ही गंभीर समस्या तेवढीच दुर्लक्षित देखील आहे. समुद्र तसेच महासागर हे वातावरणातील ९४ टक्के कार्बनडायऑक्साईड शोषून घेतात. त्यामुळे वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साइडचे प्रमाण वाढले की समुद्राची आम्लता देखील वाढते. या महत्त्वाच्या कारणाबरोबर समुद्राची आम्लता वाढविणारी इतर कारणे म्हणजे जीवाश्म इंधनाचे अधिकाधिक ज्वलन, वाढती जंगलतोड, शिवाय औद्योगिक प्रक्रियेचा देखील हा परिणाम मानला जातो..समुद्राची आम्लता कमी करण्यासाठी पर्यावरणपूरक बाबींचा अवलंब करणे गरजेचे असताना पर्यावरण नष्ट करण्यावर आपला भर दिसून येतो. भीमाशंकरच्या जंगलातील वृक्षतोड हे याचे जाते उदाहरण आहे. शिवाय जीवाश्म इंधनाचा वापर कमी होणे गरजेचे असताना तो वाढतच आहे. महासागराचे अम्लीकरण कमी करण्याचा सर्वात प्रभावी उपाय हा कोळसा, पेट्रोल आणि डिझेलचा वापर कमी करून सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा आणि जलविद्युत सारख्या नुतनीकरणक्षम ऊर्जेचा वापर वाढवावा लागणार आहे..Wetland Ecosystems: पाणथळ सृष्टी व्यवस्थेचे विश्व .वातावरणातील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी मागील दीड-दोन दशकांपासून याबाबत बोलले जाते मात्र अपेक्षित गतीने हे काम होत नाही. हे करीत असताना उद्योग, वाहने, आणि घरगुती उपकरणांमध्ये ऊर्जेची बचत करणाऱ्या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवावा लागेल. समुद्रातील कांदळवने, खारफुटीची जंगले, समुद्री गवत आणि दलदलींच्या प्रदेशांचे रक्षण करावे लागेल. अशा प्रदेशातील वनस्पती हवेतील कार्बनडाय ऑक्साईड वेगाने शोषून घेण्याचे काम करतात..विशिष्ट सागरी भागांमध्ये मासेमारीसह इतरही सर्व प्रकारचा मानवी हस्तक्षेप पूर्णपणे थांबवून तेथील जैवविविधता टिकवून ठेवावी लागणार आहे. काही देशांमध्ये हवेतील किंवा कारखान्यांमधून निघणारा कार्बनडाय ऑक्साईड शोषून तो जमिनीत सुरक्षित साठवून ठेवण्याचे तंत्र वापरत आहेत. अशाच तंत्रज्ञानाचा अवलंब आपल्या देशात वाढवावा लागणार आहे. हे करीत असताना सागरी अम्लीकरण कमी करण्याबरोबर जागतिक तापमानवाढीवर नियंत्रणासाठी वृक्षतोड थांबवून देशात २० टक्क्यांच्या आसपास असलेले जंगलक्षेत्र ३३ टक्क्यांपर्यंत न्यावे लागणार आहे..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
