Animal Disease Agrowon
काळजी पशुधनाची

Animal Care : जनावरांतील फऱ्या आजाराची लक्षणे कशी ओळखाल?

फऱ्या हा जिवाणूजन्य आजार असून क्लोस्ट्रीडीयम शेवाय या जिवाणूमुळे होतो.

Team Agrowon

अतिवृष्टीमुळे वातावरणातील ओलावा, सूर्यप्रकाशाचा आभाव, ढगाळ वातावरण गोठ्यातील ओलावा चारा व पाण्याची ढासळलेली प्रत या परिस्थितीमुळे जनावरांच्या शरीर प्रक्रियेवर ताण पडतो. जनावरांमध्ये आजारांचे प्रमाण किंवा साथीचे रोग जसे घटसर्प, फऱ्या इत्यादी उद्‌भवतात. अशा वेळी शक्‍य असल्यास खुराकाचे प्रमाण वाढवून द्यावे. प्रामुख्याने दुभत्या आणि व्यायला झालेल्या गाई, म्हशींची अन्नघटकांची शारीरिक मागणी पूर्ण करण्याकरिता खुराकाचे प्रमाण वाढवणे आवश्‍यक आहे.


फऱ्या हा जिवाणूजन्य आजार असून क्लोस्ट्रीडीयम शेवाय या जिवाणूमुळे होतो. दोन वर्षापर्यंतचे धष्टपुष्ट जनावर या आजारास प्रामुख्याने बळी पडते. हा आजार मुख्यत्वे करून पावसाळ्यात आढळून येतो.

फऱ्या आजाराची लक्षणे कोणती आहेत?
बाधित जनावराला ताप येतो. खांदा पुढील किंवा मागील पायाचा, पोटाचा खालचा भाग व पाठ यावर सूज येते. सूज आलेल्या भागावर दाबल्यास बुडबुडे फुटल्यासारखा करकर आवाज येतो. सूज आलेले स्नायू लालसर, काळपट, कोरडे आणि मऊ पडते. या लक्षणांवरून या आजाराचे निदान करता येते. परंतु अति तीव्र प्रकारात लक्षणे दिसत नसल्याने निदान करणे कठीण जाते. काचपट्टी सूक्ष्मदर्शकाखाली बघून तसेच जिवाणू संवर्धन करून प्रयोगशाळेत पक्के रोग निदान करता येते. बाधित ठिकाणची कातडी थंड पडून संवेदनाहीन बनते. लक्षणे दिसण्यास सुरुवात झाल्यानंतर १२ ते ४८ तासांमध्ये मृत्यू होतो. अति तीव्र प्रकारात या आजाराची अचानक सुरुवात होते. काही जनावरांमध्ये कोणत्याही प्रकारची लक्षणे दिसत नाहीत. छाती, मान, खांदा आणि मागील पायाच्या जाड स्नायूमध्ये हे जिवाणू वाढत जातात. त्या ठिकाणी अंतर्गत जखमा निर्माण करतात. त्यामुळे बाधित स्नायूमध्ये वेदना होतात. प्रसंगी जनावर लंगडते.


उपाय काय आहेत?


योग्य उपचारा अभावी पशुधन एक ते दोन दिवसात मृत्युमुखी पडते. जनावरांना नेहमीच्या ठिकाणी चरण्यासाठी सोडू नये. या आजारात मृत्यू दर ७० ते १०० % असल्यामुळे आजार होण्यापेक्षा प्रतिबंधात्मक उपाय योजने गरजेचे असते. त्यासाठी पशुपालकांनी पावसाळ्यापूर्वी एप्रिल व मे महिन्यामध्ये पशुधनास पशुवैद्यकाच्या साह्याने लसीकरण करून घ्यावे.

ॲग्रोवनचे सदस्य व्हा

शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.

Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.

ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.

Rabi Crop Loan : वर्धा जिल्ह्यात दुष्काळाचा पीककर्ज वाटपालाही फटका: रब्बी हंगामासाठी ७,६४५ शेतकऱ्यांना १२१ कोटींचे कर्जवाटप

Sustainable Farming : खानदेशात मोठा कृषी बदल: रासायनिक तणनाशकांचा वापर ३० टक्क्यांनी घटला

Rabi Season : खरिपानंतर आता रब्बी हंगामालाही दुष्काळाचा मोठा फटका; पाण्याअभावी पेरण्या रखडल्याने बळीराजा चिंतेत!

Old Farm Pond Lining Approval : शेतकऱ्यांची मोठी मागणी: जुन्या शेततळ्यांचे अस्तरीकरण नव्याने करण्यासाठी अनुदानास मंजुरी द्या!

Tembhu Project : सांगलीच्या दुष्काळी पट्ट्याला मोठा दिलासा: 'ताकारी आणि म्हैसाळ' योजना सुरू, आता 'टेंभू'चे आवर्तन कधी?

SCROLL FOR NEXT