मका हे रब्बी हंगामातील प्रमुख नगदी पीक (Cash Crop) आहे. गहू आणि तांदळानंतर मका पीक (Maize Crop) भारतातील तिसरे महत्त्वाचे पीक म्हणून पुढे येत आहे. पोल्ट्री क्षेत्रात (Poultry Sector) मक्याला जागतिक बाजारपेठेत मोठया प्रमाणात मागणी आहे. स्वीट कॉर्न, (Sweet Corn) बेबी कॉर्न (Baby Corn) मक्याला देश-विदेशात मोठी मागणी आहे. मक्याबरोबरच मक्याचा चाराही उपयुक्त आहे. अशा दुहेरी उत्पादनासाठी मका पिकाची देशात मोठ्या प्रमाणावर लागवड होत आहे. गेल्या दोन दशकांत मका लागवडीचे क्षेत्र ६ दशलक्ष हेक्टरवरून १० दशलक्ष हेक्टरपर्यंत वाढले आहे. मका उत्पादनातही १२ दशलक्ष टनांची वाढ झाली आहे. त्यामुळे सध्याच्या परिस्थितीत कमी खर्चात आणि कमी वेळेत चांगले उत्पादन घेण्यासाठी मक्याच्या सुधारित वाण निर्मितीवर भर देणे आवश्यक आहे. 

ही गरज लक्षात घेऊन अलीकडेच कृषी विज्ञान केंद्र, बंगलोर येथील शास्त्रज्ञांनी मक्याचे एमएएच १४-१३८ आणि एमएएच १५-८४ हे दोन वाण विकसीत केले आहेत. या वाणांपासून मक्याचे चांगले उत्पादन मिळते याशिवाय मका कणसांच्या काढणीनंतरही मक्याचा चारा हिरवा राहतो हे या वाणांचे खास वैशिष्ट आहे. त्यामुळे जनावरांना अधिक काळापर्यंत हिरवा चारा शेतातच उपलब्ध होतो. चारा हिरवा राहिल्यामुळे तो जनावरांना सहजपने पचतो. 

वाणांची वैशिष्ट्ये काय आहेत?

- एमएएच १४-१३८ हे वाण विकसीत करण्यासाठी सुमारे ८ वर्षाचा कालावधी लागला. या वाणाला व्यावसायिक शेतीसाठीही मान्यता देण्यात आली आहे. 

- एमएएच १४-१३८ वाणाचा कालावधी १२० ते १३५ दिवसांचा असून, एकरी ३५ ते ३८ क्विंटल उत्पादन घेता येते.

- एमएएच १५-८४ या वाणाचा कालावधी ११५ ते १२० दिवसांचा आहे. हे वाण अद्याप व्यापारी तत्वावर लागवडीसाठी मंजूर झालेले नाही. 

- कणसांच्या काढणीनंतरही मक्याचा चारा हिरवा राहतो