Mumbai News : गेल्या काही वर्षांपासून शेतकऱ्यांकडे असलेले पशुधन हे वाढण्याऐवजी त्याच्यात कमालीची घट होऊ लागली आहे. त्यामुळे भविष्यात येथील शेतीमध्ये सेंद्रीय खतांचा अभाव दिसून येण्याबरोबरच गावोगावी मिळणारे गाय, म्हशीच्या दुधाऐवजी अन्य देशांतून आयात होणाऱ्या दुधाच्या पावडरचे प्रमाण वाढीस लागण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

देशाची अर्थिक राजधानी व जागतिक बाजारपेठ असलेल्या मुंबई शहरापासून हाकेच्या अंतरावर असलेल्या ठाणे व पालघर जिल्ह्यात ग्रामीण भागातील काही वर्षांपूर्वी कोटीच्या संख्येत पशुधन होते.

या जिल्ह्यातून दररोज लाखो लिटर दूध मुंबई बाजारपेठेत जात होते. गायी-म्हशींपासून मिळणाऱ्या शेणखताचा वापर येथील शेतीमध्ये केला जात होता. पालघर जिल्ह्यातील मोठ्या प्रमाणावर पिकवला जाणारा वाडा कोलम सेंद्रीय खतामुळेच नावारूपाला आला होता. दर पाच वर्षांनी पशुगणना केली जाते.

९८ टक्के गायरानावर अतिक्रमण

ब्रिटिश राजवटीत महसूल गावांची निर्मिती करताना संबंधित गावाच्या एकूण क्षेत्रापैकी १० टक्के क्षेत्र हे गायरानासाठी राखीव ठेवण्यात आले होते. या राखीव क्षेत्रावर गेल्या ७५ वर्षांत अतिक्रमण होऊन ते फक्त दोन टक्के शिल्लक राहिले आहे. नव्याने वाढत असलेल्या वस्त्यांसाठी गावठाण उपलब्ध होत नसल्याने गायरान जमिनीवर मोठ्या प्रमाणावर अतिक्रमण झालेले दिसून येत आहे.