Maharashtra Drought Crisis: सहा टक्क्यांपेक्षा अधिक कुरकुमीनचे प्रमाण, स्वतंत्र भौगोलिक ओळख आणि औषधी गुणधर्मांची वैशिष्ट्ये असलेल्या वायगाव हळदीच्या शेतीवर यंदा दुष्काळाचे सावट गडद झाले आहे. .पावसाने दिलेली ओढ, विहिरी आणि बोअरवेलच्या खालावलेल्या पाणीपातळीमुळे पिकाची पाण्याची गरज भागविणे कठीण झाले आहे. परिणामी यंदा हळदीच्या उत्पादकतेत ५० टक्क्यांहून अधिक घट होण्याची भीती उत्पादक शेतकरी रवींद्र वसंतराव वैद्य यांनी व्यक्त केली. आधीच शाश्वत बाजारपेठेचा अभाव, व्यापाऱ्यांकडून होणारी दराची पिळवणूक, पीकविमा संरक्षण नसणे आणि संशोधनाकडे झालेले दुर्लक्ष अशा समस्यांनी ग्रासलेल्या या पिकाला आता दुष्काळाने आणखी संकटात टाकले आहे..Farmer Crisis : कष्टाच्या घामाची किंमत अवघी १० रुपये! गरिबांच्या संघर्षाची कहाणी.समुद्रपूर तालुक्यातील सुमारे २२२ गावांमध्ये ५५० एकर क्षेत्रावर वायगाव हळदीची लागवड होते. समुद्रपूरपासून अवघ्या दोन किलोमीटर अंतरावर असलेल्या वायगाव येथे या हळदीची पहिल्यांदा लागवड झाल्याचे सांगितले जाते. येथील भौगोलिक वातावरणात या पिकाची चांगली वाढ होत असल्याने पुढे तालुक्यातील इतर गावांमध्येही लागवड विस्तारली. भौगोलिक मानांकन मिळाल्यामुळे या हळदीला स्वतंत्र ओळख प्राप्त झाली आहे..मात्र, या ओळखीचे रूपांतर शेतकऱ्यांच्या आर्थिक समृद्धीत होऊ शकलेले नाही. वायगाव हळद हे पाण्याची अधिक गरज असलेले पीक आहे. एकरी १०० ते १२० क्विंटल कच्च्या हळदीचे उत्पादन मिळते. त्यापासून वाळलेली हळद सुमारे २० क्विंटल मिळते. पोळ्यानंतर पिकाच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यात तीन ते चार पाण्याच्या पाळ्या देणे आवश्यक असते. यंदा मात्र पावसाने अपेक्षित साथ दिली नाही..Drought Crisis: संकट मोठे असले, तरी शेतकऱ्यांनी धीर सोडू नये : कृषिमंत्री .त्यामुळे उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे. पाण्याच्या टंचाईमुळे पिकाची वाढ खुंटत असतानाच यंदा करपा रोगाचा प्रादुर्भावही वाढला आहे. पिकाला आवश्यक ओलावा आणि पोषक वातावरण मिळत नसल्याने पिकाच्या जोमावर परिणाम झाला आहे. एकीकडे सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता नाही, तर दुसरीकडे रोगाच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादन खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. अपेक्षित उत्पादन मिळणार नसल्याने केलेला लागवड खर्च भरून निघणार की नाही, अशी चिंता शेतकऱ्यांना सतावत आहे..वैद्य यांच्या मते, वैशिष्ट्यपूर्ण गुणधर्मांमुळे वायगाव हळदीला मोठी बाजारपेठ मिळण्याची क्षमता आहे. मात्र भौगोलिक मानांकन मिळूनही संशोधनाच्या पातळीवर या पिकाची उपेक्षा झाली आहे. या पिकाच्या सुधारित लागवड पद्धती, पाण्याचे काटेकोर नियोजन, रोग व्यवस्थापन आणि उत्पादनवाढीसाठी कृषी विद्यापीठाने स्वतंत्र संशोधन हाती घेण्याची गरज आहे. समुद्रपूर परिसरात प्रादेशिक संशोधन केंद्र उभारल्यास उत्पादकांना स्थानिक परिस्थितीनुसार मार्गदर्शन मिळू शकेल, असे ते सांगतात..बाजारपेठेचा प्रश्न कायमवायगाव हळदीची लागवड मोठ्या क्षेत्रावर होत असली, तरी स्थानिक बाजारपेठेत या हळदीची नियमित खरेदी होत नाही. चिमूर परिसरातील काही व्यापारी गावांमध्ये येऊन मनमानी दराने खरेदी करतात. काही व्यापाऱ्यांकडून धनादेशाद्वारे व्यवहार केले जातात. मात्र, असे धनादेश वटत नसल्याने शेतकऱ्यांची आर्थिक फसवणूकही होते..विमा संरक्षणापासून उत्पादक वंचितहळद पिकाचा पीकविमा योजनेत समावेश झालेला नसल्याने शेतकऱ्यांनाच जोखीम सहन करावी लागत आहे. मसाला पिकांसाठी काही भागांत अनुदानाची तरतूद असताना वायगाव हळद उत्पादकांना मात्र त्याचाही लाभ मिळत नाही, असेही शेतकऱ्यांनी सांगितले..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
