समीर गायकवाडभवताली इतका विषाक्त कोलाहल सुरू असताना अनेक माणसं मायेच्या प्रेमाच्या आसक्तीने तडफडून जगण्यातलं मरण जगत असतात, हा विरोधाभास त्याक्षणी अधिक भयंकर वाटला. घरी आल्यावरही तो म्हातारा डोळ्यापुढून हलत नव्हता. आता वडिलांच्या खोलीत बसून लिहितोय. आयुष्यभर काबाडकष्ट करून घट्टे पडलेले हात त्यांनी माझ्या पाठीवरून फिरवल्याचा भास होतोय. ओल्या झालेल्या कागदावरची शाई फुटू लागलीय. काही ओढी विलक्षण जिवघेण्या असतात! आपल्याकडे खूप काही असूनही काहीच नसल्यासारखं आपण वागत असतो..नुकतेच मिरजेत आलो होतो. काम आटोपून जेवायला हॉटेलमध्ये आलो. अगदी साधं हॉटेल होतं. मोजके वेटर आणि सप्लायवाले होते. जेवण बरं होतं. फिंगर बाउलचा प्रश्नच नव्हता. बेसिनमध्ये हात धुवून दोन मिनिटे टेकावे म्हणून पुन्हा टेबलपाशी येऊन बसलो. एक कमालीचा थकलेला, दाढी वाढलेला, भकास चेहऱ्याचा म्हातारा टेबल स्वच्छ करण्यासाठी आला होता. सवयीने त्याने प्लेट्स उचलून फुटायला झालेल्या प्लॅस्टिक क्रेटमध्ये टाकल्या. हातातलं फडकं टेबलावरून फिरवताना त्याचा चेहरा बारकाईने निरखला. नजर अगदी गोठलेली, ओठ सुकून गेलेले, गालफाडे वर आलेली नि डोळे खोल गेलेले. कपाळावर रेषांचे भले मोठे जाळे. अस्ताव्यस्त पसरलेले केस. अंगावरचे कपडेही बऱ्यापैकी विरलेले नि मळकट होते. कदाचित त्याच्याकडे तेवढा एकच जोड असावा..Savitribai Phule Memorial: क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांचे स्मारक लढण्याची प्रेरणा देईल: मुख्यमंत्री फडणवीस.म्हातारा सत्तरीच्या आसपासचा नक्कीच होता. त्याचा तो निर्विकार भकास चेहरा पाहून माझ्या पोटात भला मोठा खड्डा पडला. आपण इथेच पोटभर जेवलोय नि आपल्या वडिलांच्या वयाचा माणूस टेबल साफ करून आपल्या प्लेट्स उचलतोय याचे भयंकर वैषम्य वाटले. न राहवून विचारले, ‘‘दादा तुम्ही जेवलात की नाहीत? पोटाची, कामाची काही अडचण तर नाही ना?’’ त्याने माझे बोलणे ऐकून न ऐकल्यासारखे केले नि आपले काम वेगाने आटोपून तिथून निघून गेला. त्याला पाठमोरे चालताना पाहून पुन्हा वडील आठवले. आयुष्यभर अफाट कष्ट केलेले वडील!.त्या इसमाच्या पायांना मोठ्या भेगा पडलेल्या होत्या, चालताना कदाचित त्यामुळेच दुखत असावे. त्याच्या पायाची नखेही खूप वाढली होती. अंगठ्यापाशी तुटलेली पायातली स्लीपर दोऱ्याने शिवलेली होती. हातातला खरकट्या प्लेट्सचा क्रेट त्याने अगदी सराईतपणे हॉटेलच्या किचनमध्ये नेऊन ठेवला. विनाकारण मला अपराधी वाटलं. पॊक्त वयातला इसम कॅश काउंटरवर बसला होता. त्याला जेवणाचे बिल पेड केले. तितक्यात आतून मोठ्याने शिव्या ऐकू येऊ लागल्या. किचनमधून कुणीतरी त्या म्हाताऱ्यासच शिव्या घालत होतं. ते खूप अस्वस्थ करणारं होतं. जेवण आटोपून काही मिनिटेच झाली होती, पण आता मळमळू लागलं होतं. आतला आवाज वाढला. जोरजोराने भांडी आपटल्याचा आवाजही आला. शेवटी गल्ल्यावर बसलेल्या मख्ख चेहऱ्याच्या मालकाने किचनच्या दिशेने जोराने आवाज दिला. अगम्य पुटपुटही केली..Dr Panjabrao Deshmukh Memorial Award: डॉ. पंजाबराव देशमुख स्मृती पुरस्कार मुख्यमंत्र्यांना जाहीर.माझी पावले तिथेच खिळून होती. उगाच धडधड वाढली होती. कुठून तरी सुरुवात करायची म्हणून ऊन-पावसाविषयी बोलून तिथेच घुटमळलो. मालकांना माझ्याशी बोलण्यात शून्य स्वारस्य होतं. तरीही मी बळेच बोलत होतो. तेवढ्यात तो म्हातारा परत किचन बाहेर आला. आता त्याचा चेहरा अगदी रडवेला होता. डोळे टच्च पाणवलेले होते.कुठल्याही क्षणी तो धाय मोकलून रडेल असे वाटत होते. त्याचे आसावलेले डोळे पाहून काळीज डोळ्यात आलं. बहुधा काहीतरी आणण्याच्या निमित्ताने त्याला बाहेर धाडलं असावं. मालकांना अलविदा करून मी त्याच्या पाठोपाठ गेलो. जवळ जवळ आडवं जातच त्याला विचारलं, ‘‘या वयात हे इतकं कष्टाचं नि अवहेलनेचे काम? काही मजबुरी आहे का? काही अडचण आहे का?’’.तो काहीही उत्तर न देता किंचित लंगडत चालत होता. एव्हाना त्याच्या डोळ्यांना धारा लागल्या होत्या. डोळे न पुसता तो चालतच होता. मनाचा निर्धार करून हात आडवा धरत त्याला अडवलं.म्हटलं, ‘‘काही मदत हवीय का? घरची माणसं सांभाळत नाहीत का?’’तो गप्पच उभा होता. नजर खाली घालून!‘‘मुलंबाळं कुणी सांभाळणारं नाही का?’’तरीही तो गप्प उभाच होता. आता तो थरथरत होता.त्याची अवस्था पाहून कसेसेच वाटले..Vasantrao Naik Memorial: वसंतराव नाईक स्मारकाच्या लोकार्पणाचा सरकारला विसर.पुढे होत त्याचे डोळे पुसले, गालावरून हात फिरवला. चंदेरी केसांच्या बटा नीट केल्या. त्याला बोलतं करण्यासाठी पुन्हा म्हटलं, ‘‘बोला ना बाबा?’’ इतका वेळ संयम राखून असणारा तो वृद्ध या प्रश्नासरशी कोलमडून गेला नि चक्कर येऊन पडावे तसा खाली कोसळला. तेवढ्यात त्याच हॉटेलमधून मागून येणारा कामगार धावत आला नि त्याने मलाच दटावलं - ‘‘नस्त्या पंचायती करू नयेत. आपलं काम करावं अन् नीट रस्ता धरावा. लोकांच्या जखमा टोकरून काय मिळतं?’’ भाषेच्या लहेजावरून तो सांगली, कोल्हापूर भागातलाच वाटत होता. मी मुकाट्याने निघून गेलो..रात्री हेतुपूर्वक पुन्हा तिथेच जेवायला आलो. ऑर्डर दिली. जेवण बळेच घेतलं. हात धुऊन पुन्हा टेबलजवळ येऊन बसलो. म्हातारा किचनच्या कोपऱ्यातून मला बारकाईने न्याहाळत होता. त्याचे डोळे नकळत डबडबून आले होते. आपलं रडू लपवण्यासाठी तो पुन्हा आत कोनाड्यात वळला. काय घडतंय काहीच कळत नव्हतं. बिल देऊन वैषम्यग्रस्त मनाने तिथून निघालो. बाहेर पडल्यावर मागे वळून पाहिलं तर टेबल साफ करायला तो किचनबाहेर आला नव्हता. शेवटी तिथून पुढे निघून आलो. कोपऱ्यावरच्या पान दुकानपाशी उगाच रेंगाळावेसे वाटल्याने थबकलो. तितक्यात दुपारचा माझ्यावर खेकसणारा कामगार टपरीजवळून जाताना दिसल्यावर त्याला अडवलं. बहुधा त्याला सिगारेटची तलफ आली होती. त्याला एक सिगारेट घेऊन दिलं. मग तो बोलता झाला. तो बोलत होता आणि ते ऐकता ऐकता आस्ते कदम माझे डोळे नकळत वाहू लागले..Ahilyadevi Holkar Memorial : अहिल्यादेवींच्या जीवनातून प्रेरणा घ्यावी.म्हातारा अत्यंत गरीब होता. खेरीज जन्मतःच मूक बधिर होता. त्याची बायको मेल्यावर पोटच्या पोरांनी त्याला हाकलून दिलं होतं. आयुष्यभर खस्ता खाल्ल्याने तरकटी झाला होता. वृद्धाश्रमात राहायला तयार नव्हता. त्याच्या डोक्यावर परिणाम झाला होता. इथे तिथे पडून बेवारस मरण्यापेक्षा त्याला इथे ठेवलेलं बरं, या हेतूने हॉटेल मालकाने त्याला खाऊन पिऊन कामावर ठेवलेलं. तो त्याला शिवीगाळ करत नसे. मालक फारसा सेंटिमेंटलही नव्हता. व्यवहारी होता. त्याचे औषधपाणीही तोच करायचा. किचनवाल्यांचे मात्र त्याच्याशी पटत नव्हते. मालक नसला की कधी कधी त्याच्याशी धक्काबुक्कीही होई. मालक त्याला सांभाळून घेई. म्हातारा नावाला जगत होता. कसलंही भविष्य नसलेली, रोज तीळ तीळ मरत असलेली अशी कलेवरं किती असतील भवताली! ही माणसं विलक्षण खचलेली असतात. यांना शारीरिक गरजांचे भान नसते की जगाची पर्वा नसते. श्वास सुरू आहेत म्हणजे माणूस जगतो आहे, हे खरे नसते!....गेल्या कित्येक दिवसांत कदाचित त्याचे डोळे कुणी पुसले नसतील, त्याचे केस कुणी नीट केले नसतील, त्याच्या ओघळलेल्या गालांवरून कुणी हात फिरविला नसेल. माझं बोलणं त्याला काहीच कळलं नव्हतं, मात्र स्पर्शातून भावना त्यांच्या काळजाला भिडल्या होत्या. म्हणूनच दुपारी तो हमसून हमसून रडला होता..भवताली इतका विषाक्त कोलाहल सुरू असताना अनेक माणसं मायेच्या प्रेमाच्या आसक्तीने तडफडून जगण्यातलं मरण जगत असतात हा विरोधाभास त्याक्षणी अधिक भयंकर वाटला. घरी आल्यावरही तो म्हातारा डोळ्यापुढून हलत नव्हता. आता वडिलांच्या खोलीत बसून लिहितोय. आयुष्यभर काबाडकष्ट करून घट्टे पडलेले हात त्यांनी माझ्या पाठीवरून फिरवल्याचा भास होतोय. ओल्या झालेल्या कागदावरची शाई फुटू लागलीय. काही ओढी विलक्षण जिवघेण्या असतात! आपल्याकडे खूप काही असूनही काहीच नसल्यासारखं आपण वागत असतो, वास्तवात आपल्याला एका अनामिक भीतीने आणि लालसेने ग्रासलेले असते, काही माणसं अशी असतात, की त्यांच्या वाट्याला आलेल्या आयुष्यात केवळ श्वासांना स्थान असते. एखाद भावना त्यांच्या मनी येणे हे देखील त्यांच्यासाठी प्रीव्हिलेज असते. आपली श्रीमंती आपल्याला ठाऊक नसते हेही एक सत्य असते!८३८०९७३९७७(लेखक समाजस्पंदने संवेदनशीलतेने टिपणारे साहित्यिक आहेत.).ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
