Fruit Market: यंदाचा लांबलेल्या मॉन्सूनमुळे विविध पिकांच्या लागवडी आणि हंगाम लांबला आहे. याचा परिणाम बाजारपेठ आणि काही प्रमाणात बाजारभावावर झाला. यामध्ये स्ट्रॉबेरी पिकाचाही समावेश असून, सध्या पुणे बाजार समितीमध्ये स्ट्रॉबेरीची हंगाम बहरला आहे. स्ट्रॉबेरीच्या आवक, दर आणि उलाढालीचा आढावा....पावसाळा संपला की साधारण आॅगस्ट - सप्टेंबरमध्ये स्ट्रॉबेरी लागवडी होतात. साधारण ४५ दिवसांनी उत्पादन सुरू होते. या वर्षी मात्र पाऊस लांबल्याने, लागवडी देखील लांबल्या आणि पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये पारंपरिकरीत्या महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीचा आॅक्टोबरमध्ये सुरू होणारा हंगाम एक ते दीड महिन्यांनी सुरू झाला. परिणामी, खरेदीदार आणि ग्राहक ऑक्टोबरपासूनच स्ट्रॉबेरीची वाट पाहत होता..Strawberry Farming: स्ट्रॉबेरी उत्पादनासह थेट विक्री मॉडेल.हंगाम उशिराने सुरू झाल्याने स्ट्रॉबेरीची मागणीदेखील वाढली होती. मात्र मागणीच्या तुलनेत आवक कमी राहिली. परिणामी, हंगामाच्या पहिल्या टप्प्यात स्ट्रॉबेरीला ३०० ते ३५० रुपये प्रति किलो दर होता. काही वेळा हा दर ४०० रुपये प्रति किलोपर्यंत गेल्याचे स्ट्रॉबेरीचे प्रमुख आडतदार प्रकाश जसुजा यांनी सांगितले. दर वर्षी हंगामाच्या पहिल्या टप्प्यात बाजारात साधारण ४०० ते ५०० किलो स्ट्रॉबेरीची आवक होते..नंतर ही आवक टप्प्याटप्प्याने वाढत १ ते दीड टन आणि पीक हंगामात ८ ते १० टन एवढी राहते. नंतर हंगामाच्या शेवटच्या टप्प्यात मार्च - एप्रिलमध्ये कमी कमी होत ती आवक एक ते दीड टन एवढी राहते. मात्र या काळात फळाचा दर्जा देखील खालावलेला असल्याने दर ५० रुपयांपर्यंत मिळतो. हंगामात सरासरी १५० ते २०० रुपये किलोपर्यंत दर मिळत असल्याचे जसुजा यांनी सांगितले..ढगाळ हवामानामुळे दरांत होते चढ-उतारस्ट्रॉबेरीच्या काढणीच्या दरम्यान जर हवामान ढगाळ झाले तर वातावरणातील थंडी कमी होते. वाढलेल्या उष्णतेमुळे फळे लवकर परिपक्व होतात आणि लवकर काढणीला येतात. परिणामी, शेतकऱ्यांकडे काढणीशिवाय पर्याय राहत नाही. अशा काळात बाजारातील आवक अचानक वाढते. मागणी स्थिर असली किंवा किंचित कमी झाली तरी दर पडतात. एकदा दर पडले, की पुन्हा फारसे वाढत नाहीत. हा फरक साधारण ४० ते ५० रुपयांपर्यंत असतो. हवामानातील बदलांमुळे स्ट्रॉबेरीच्या बाजारभावातील चढ-उतारावर होणाऱ्या परिणामांची माहिती जसुजा यांनी दिली..भोर, भीमाशंकर आणि नाशिक भागांतूनही होते आवकपूर्वी पुणे बाजार समितीमधील स्ट्रॉबेरीची आवक ही प्रामुख्याने महाबळेश्वर परिसरातून येणाऱ्या स्ट्रॉबेरीवर अवलंबून असायची. या आवकेमध्ये महाबळेश्वर बरोबरच परिसरातील भिलार, कुडाळ, वाई, सातारा यांचाही वाटा मोठा असे. मात्र गेल्या सात-आठ वर्षांपासून भोर, भीमाशंकर या पुणे जिल्ह्यातील भागातूनही आवक होते. तसेच उत्तर महाराष्ट्रातील नाशिक, दिंडोरी, सातपुडा भागातून आवक सुरू झाली आहे. यामुळे बाजारपेठेतील उलाढाल आणि स्पर्धाही वाढल्याचे आडतदार सांगतात..महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीचे वैशिष्ट्यमहाबळेश्वर येथील लाल माती आणि सलग थंड हवामानामुळे गेल्या अनेक वर्षांपासून स्ट्रॉबेरी हे पीक या भागात रुजले आहे. येथील लाल मातीयुक्त जमिनीच्या लोहयुक्त गुणधर्मामुळे या भागातील स्ट्रॉबेरीला लाल चुटूक रंग आणि गोड चव येते. या स्ट्रॉबेरीची टिकवण क्षमता देखील अन्य स्ट्रॉबेरीपेक्षा अधिक असल्याचा अनुभव आहे. परिणामी, महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीची मागणी अधिक राहून दरही असल्याचे प्रकाश जसुजा सांगतात..Student Nutrition Program: आदिवासी आश्रम शाळेतील विद्यार्थ्यांच्या आहारात स्ट्रॉबेरी.विविध पॅकिंगमध्ये येते स्ट्रॉबेरीपूर्वी परंपरागत पनेट पॅकींगमध्ये स्ट्रॉबेरीची आवक होत असे. मात्र आता लहान लहान करंड्यामध्ये आवक होत आहे. एक एक किलोच्या करंड्या क्रेटमध्ये पॅक करून बाजारात पाठविल्या जातात. विक्रीसाठी या करंड्या सोप्या जात असल्याचा सर्वसाधारण अनुभव आहे.....हे आहेत प्रमुख वाणस्ट्रॉबेरीमध्ये गोड आणि आंबट गोड असे दोन प्रकारच्या चवीचे वाण आहेत. गोड चवीच्या वाणांमध्ये नाबीला, आर- १, मेलिसा यांचा समावेश आहे. तर आंबटगोड चवीच्या वाणांमध्ये विंटर डाउन आणि पार्थिनो या वाणांचा समावेश आहे..उत्पादन खर्चएकरी साधारण २० हजार रोपांची लागवड केली जाते. एका रोपाची किंमत साधारण ५ ते ६ रुपये एवढी असते. एकरी रोपांसाठी १ लाख २० हजार रुपये, ठिबक सिंचन, मल्चिंग आणि खते, मजुरी यासाठी दोन लाख रुपये खर्च येतो. तर सरासरी उत्पन्न ४ ते ५ लाख रुपये मिळते. खर्च वजा जाता निव्वळ नफा सुमारे दीड ते अडीच लाख रुपये मिळत असल्याचा देवेंद्र गायकवाड यांचा अनुभव आहे. दरांबाबत हंगामाच्या सुरूवातीला प्रति किलोला ३०० ते ४००, हंगामाच्या मध्यावर १०० ते १५० आणि शेवटी ७० ते १०० रुपये दर मिळतात. संपूर्ण हंगामामध्ये सरासरी २०० रुपयांपर्यंत दर मिळत असल्याचा गायकवाड यांचा अनुभव आहे..मी दरवर्षी २ ते ३ एकर स्ट्रॉबेरीची लागवड करतो. यंदा मात्र बुकिंग केलेली रोपे आयात करताना, खराब झाली. यामुळे कमी रोपे मिळाली. आणि एकच एकरावर विंटर डाउन वाणाची लागवड केली. ऐन फुलोऱ्यामध्ये आलेल्या स्ट्रॉबेरीला अवकाळी पावसाचा फटका बसला आणि पहिल्या टप्प्यात मिळणारे उत्पादन घटले. पहिल्या टप्प्यात साधारणपणे मिळणारा ३०० ते ४०० रुपये दर मिळाला नाही. आता नियमित उत्पादन सुरू झाले असून, आता १५० ते २०० रुपये प्रति किलो दर मिळत आहे.देवेंद्र गायकवाड, ९३५९३०१०८७, उंबरपाडा दिघर, ता. सुरगणा, जि. नाशिक.आम्ही २०१४ पासून स्ट्रॉबेरीचे उत्पादन घेत आहे. या वर्षी देखील ३० गुंठ्यांवर लागवड असून, उत्पादन नोव्हेंबरपासून सुरू झाले आहे. स्ट्रॉबेरीला दिवाळी, नाताळात चांगले दर मिळतात. या वर्षी दिवाळी आणि नाताळात ३५० ते ४०० रुपये दर मिळाले. आता १३०-१४० रुपये दर मिळत आहेत. तर शेवटच्या टप्प्यात ७० ते १०० रुपये दर मिळतो. तर एकरी लागवडीसह उत्पादन खर्च साधारण अडीच लाख रुपये होतो. तर सरासरी उत्पन्न ४ ते ५ लाख रुपये मिळते, असा आमचा अनुभव आहे. अमोल कदम, ९९२२४२४७६४, केळवडे, ता.भोर, जि. पुणे.आमची कुटुंबाची यंदा ३ एकर स्ट्रॉबेरीची लागवड आहे. यंदा मॉन्सून लांबला आणि लागवड जरी लांबली, तरी हवामानाने साथ दिली. थंडीचे दिवसांचा कालावधी वाढल्याने दर्जा आणि उत्पादन चांगले आहे. मालाचा दर्जा चांगला राहिल्याने दर देखील चांगले मिळत आहेत. हे दर साधारण २५० ते ३०० रुपये किलो एवढे आहेत. हेच दर गेल्या वर्षी १५० ते २०० रुपये होते.- मनोहर भिलारे, ९४२२४०४१३४, भिलार, महाबळेश्वर, जि. सातारा.ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
