Role of Farmers in Breed Conservation: ‘‘मानवी आरोग्याबरोबरच जमिनीच्या आरोग्याचाही प्रश्न गंभीर बनत आहे. जमिनीची सुपीकता टिकविण्यासाठी सेंद्रिय निविष्ठांचा वापर आवश्यक आहे. नव्या वाणांच्या विकासासोबतच अधिक पोषणमूल्य असलेल्या देशी जातींचे संवर्धन करणे ही काळाची गरज आहे. तसेच जलसंधारण, मृदसंधारण आणि भूजल पुनर्भरणाकडे ग्रामपंचायतींनी विशेष लक्ष देण्याची आवश्यकता आहे,’’ असे प्रतिपादन समाजकल्याण विभागाच्या आयुक्त दीपा मुधोळ-मुंडे यांनी केले..पुण्यात वनराई संस्थेतर्फे समाजकल्याण विभागाचे सहआयुक्त प्रमोद जाधव लिखित ‘आरोग्यदायी नैसर्गिक भातशेती’ या पुस्तकाच्या प्रकाशन व चर्चासत्राचे आयोजन नुकतेच करण्यात आले होते. यावेळी प्रमुख पाहुण्या म्हणून मुधोळ-मुंडे उपस्थित होत्या..Livestock Farmers Demand: पशुपालकांच्या हिताच्या निर्णयांची अंमलबजावणी करा.कार्यक्रमास कृषी संचालक विनयकुमार आवटे, वनराईचे विश्वस्त सागर धारिया, गिरीश गांधी, बाएफ संस्थेचे कृषी जैवविविधता तज्ज्ञ संजय पाटील, विनायक वैद्य खडीवाले, तसेच प्रयोगशील शेतकरी आणि कृषी अधिकारी उपस्थित होते. यावेळी विविध पिकांच्या देशी जातींचे प्रदर्शनही भरविण्यात आले..जाधव यांनी सांगितले, की शासकीय सेवेत ग्रामीण भागात कार्यरत असताना राज्यभरातील प्रयोगशील शेतकऱ्यांनी जतन केलेल्या विविध देशी बियाण्यांची आणि पारंपरिक शेती पद्धतींची माहिती संकलित करण्यात आली. ही माहिती ‘आरोग्यदायी नैसर्गिक भातशेती’ या पुस्तकाच्या माध्यमातून वाचकांसमोर आणली आहे. पुस्तकात भाताच्या विविध जाती, पारंपरिक पीक व्यवस्थापन, सेंद्रिय खतांचा वापर आणि अन्नधान्यांतील पोषणमूल्यांची माहिती देण्यात आली आहे..El Niño Livestock Care: पाऊस लांबला, जनावरांची काळजी वाढली! पशुपालकांनी काय करावे?.पाटील म्हणाले, की विविध राज्यांमध्ये पोषणमूल्य, चव आणि सुगंधासाठी प्रसिद्ध अशा अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण भात जाती आहेत. काळाच्या ओघात त्यांपैकी अनेक जाती नष्ट झाल्या. मात्र बाएफ संस्थेने लोकसहभागातून भातासह कडधान्ये, तृणधान्ये आणि भाजीपाला पिकांच्या नामशेष होत चाललेल्या जातींचे संवर्धन केले आहे. परंपरागत शेती ज्ञानाला विज्ञानाची जोड दिल्यास देशी जातींचे संवर्धन आणि बीजोत्पादन अधिक प्रभावीपणे करता येऊ शकते. त्यामुळे पोषणमूल्ययुक्त जाती ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यास मदत होत आहे..आवटे म्हणाले, की कृषी विभागाच्या विविध योजनांद्वारे शेतकरी गट, महिला बचत गट आणि शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना देशी बियाण्यांचे बीजोत्पादन, प्रक्रिया आणि विपणनासाठी मदत केली जात आहे. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक वनराईचे सचिव अमित वाडेकर यांनी केले..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.