Global Conflict: हवा आणि प्राणवायू कमी होत चाललेल्या एका काळोख्या बंद खोलीत आपण आहोत. श्वास कोंडत चालला आहे. अचानक एक दरवाजा उघडतो. काही जण आत येतात. प्रकाश आणि बाहेरची हवा आत येते. त्याचबरोबर सुटकेची आशा देखील. काही वेळातच ते आत आलेले लोक आपसात भांडायला लागतात. धाडकन दरवाजा बंद करून बाहेर निघून जातात. आपण आधी ज्या अवस्थेत होतो त्याच अवस्थेत राहतो. अजून किती काळ? आपल्याला बंद करणाऱ्या त्या लोकांना हे अधिकार मुळात दिले कोणी? आपण तर नियमितपणे मतदान करत असतो..काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराण बरोबर दोन आठवड्यांसाठीचा शस्त्रसंधी जाहीर केला. आता युद्ध कायमचे थांबणार असा जल्लोष व्हायचे बाकी होते. फक्त काही तासांत आधीच्या साऱ्या चिंता सर्वांच्या डोक्यावर पुन्हा स्वार झाल्या आहेत. खनिज तेलाचे थंड होणारे भाव पुन्हा गरम होऊ लागले. शस्त्रसंधी जाहीर करून इस्लामाबादला वाटाघाटी होतील असे सांगण्यात आले. त्या वेळी जाणकरांना दोन गोष्टी खटकल्या होत्या..Middle East Conflict: इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांना लक्ष्य करण्याच्या रणनीतीचे विपरीत परिणाम.एक, इराणने दिलेल्या दहा कलमांवर वाटाघाटी होऊ शकतात असे ट्रम्प यांनी म्हटले होते. कारण त्यात इराणने लेबनॉनचा देखील समावेश केला होता..दोन, इस्लामाबादमधील वाटाघाटींच्या टेबलवर इस्रायल, जे इराण लेबनॉन वरील हल्ल्यात अमेरिकेपेक्षा आक्रमक आहे, कधीच नसणार होते. ज्याची भीती होती ते घडू लागले आहे. इस्राईलने लेबनॉनवर हिंसक हवाई हल्ले वाढवले आहेत. तर शस्त्रसंधी लेबनॉनला देखील लागू होईल असा आग्रह इराणने कायम ठेवला. इस्राईलच्या लेबनॉनवरील हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून होर्मुझ पुन्हा एकदा बंद केले..या सर्व धबडग्यात इराणला आपल्या शत्रूंचा श्वास कोंडण्यासाठी नक्की कोणते नाक दाबायचे हे आकळले आहे. युद्ध सुरू होण्यापूर्वी जो होर्मूझ सामुद्रधुनी हा मुक्तमार्ग होता. त्यावर आता इराणचा टोल नाका बसणार आहे. होर्मूझ मार्ग आमच्या सार्वभौम हक्काचा भाग आहे, हे इराण पुन्हा पुन्हा सांगत आहे..त्या मार्गातून जाणाऱ्या प्रत्येक जहाजावर एक ते दोन मिलियन डॉलर्स टोल बसेल आणि तो चिनी चलन युआनमध्ये किंवा क्रिप्टो मध्ये द्यावा लागेल असे इराण सांगत आहे. युद्धापूर्वी दररोज २० दशलक्ष बॅरल तेल होर्मूझमधून बाहेर पडायचे. यातून इराण किती रक्कम कमवू शकतो याचा अंदाज येईल. युद्धापूर्वी आखातात असणारी जवळपास १९० जहाजे तेथे गेले ४० दिवस अडकून पडली आहेत..Israel Iran Conflict: इराणचे अणुप्रकल्प लक्ष्य.उद्या करार जरी झाला तरी इराण होर्मूझचे नाक कधीही दाबू शकणार आहे. याचा संबंध त्याच्या लष्करी सामर्थ्याशी कमी आणि भौगोलिक स्थानाशी जास्त आहे. जे आजतरी इराणपासून कोणीही हिरावून घेऊ शकणार नाहीये..औपचारिक करार हा एक भाग झाला. पण इराणशी बांधिलकी मानणारे सशस्त्र गट पूर्वी होते, आज आहेत आणि नवीन स्थापन होऊ शकतात. जे होर्मूझ किंवा दुसऱ्या चोकपॉइंट वर दबा धरून बसू शकतात. या सगळ्यामुळे विमा कंपन्यांना भरावयाच्या हप्त्यात मोठी वाढ होणार आहे. जी नजीकच्या काळात कमी होणार नाही..आंतरराष्ट्रीय खनिज तेल बाजाराचे, जहाज आणि विमा कंपन्यांचे बिलियन्स ऑफ डॉलर्सचे स्टेक आहेत. त्यांचे लक्ष ट्रम्प आणि इराणच्या ट्विटर हॅण्डलपेक्षा एकाच आकड्यावर होते आणि यापुढेही राहील. तो आकडा म्हणजे प्रत्यक्षात दररोज किती तेल जहाजे होर्मुझमधून बाहेर पडू लागली आहेत. शस्त्रसंधीच्या घोषणेनंतर पहिल्या दिवसात फक्त चार जहाजे तिथून बाहेर पडली. .युद्ध सुरू होण्यापूर्वी दररोज १४० जहाजे या सामुद्रधुनीतून बाहेर पडायची. नजीकच्या काळात फक्त हा आकडा सारी स्टोरी कॅप्चर करणार आहे. बाकी सारा भाषेचा गॅस असेल. शस्त्र संधीची घोषणा झाल्यानंतर वित्तीय बाजार (फायनान्शिअल मार्केट) उत्साहात आले; पण टँकर कंपन्या निरुत्साही होत्या. परिस्थितीचे त्यांचे मूल्यमापन दुर्दैवाने खरे ठरण्याची भीती आहे.(लेखक प्रख्यात अर्थविश्लेषक आहेत.).ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
