Pune News: केंद्रीय अर्थसंकल्पात अमोनियम फॉस्फेट आणि नायट्रो-फॉस्फेटवरील आयात शुल्क माफी मागे घेण्यात आल्याने आता डीएपीसह (डायअमोनियम फॉस्फेट) या श्रेणीतील खते आणि संयुक्त खतांच्या किंमत नियंत्रणासाठी केंद्र सरकार आणि आयातदार कंपन्यांची कसरत होणार आहे. .२०२६-२७ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात, सरकारने अमोनियम फॉस्फेट आणि अमोनियम नायट्रो-फॉस्फेटवरील ५ टक्के आयात शुल्क माफी ही सवलत मागे घेतली आहे. यामुळे आयात करताना टनामागे सुमार २००० रुपयांपेक्षा अधिक रक्कम कंपन्यांना मोजावी लागण्याची शक्यता आहे. तर सवलत मागे घेतल्यामुळे १००० कोटींवर निधी वाचणार असला, तरी शेतकऱ्यांना वाजवी दरात खते मिळण्यासाठी विक्री दर नियंत्रणासाठी केंद्र सरकारला कसरत करावी लागणार आहे. अर्थात, शेतकऱ्यांना याचा थेट भुर्दंड बसण्याची शक्यता कमी असल्याचे उद्योग क्षेत्रातून स्पष्ट करण्यात आले..DAP Fertilizer: डीएपी-युरियासाठी मिश्रखताची सक्ती.देशांतर्गत डीएपी उत्पादनास प्रोत्साहन देण्याकरिता हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सूत्रांनी सांगितले असले, तरी डीएपीसाठी आपण ५० टक्क्यांहून अधिक आयातीवर विसंबून आहोत. याकरिता केंद्र सरकारने अमोनियम फॉस्फेट आणि अमोनियम नायट्रो-फॉस्फेटची आयात खुली केली आहे, मात्र तरीही विविध देशांकडून या खतांच्या आयातीकरिता कसरत करावी लागते. गेल्या वर्षी केवळ सौदी अरब बरोबर भारताने पाच वर्षांचा आयात करार केल्यामुळे तेथून सर्वाधिक ३१ लाख टन खते मिळण्याची किमान शाश्वती आहे. उर्वरित खतांकरिता मोरोक्को, रशिया आदी देशांना साकडे घालावे लागत आहे..डीएपीचा २०१३-१४ मध्ये ११८१ रुपये असलेला दर १० वर्षांत १६९ रुपयांनी वाढून १३५० रुपये प्रति गोणीवर गेला असला, तरी तीन वर्षांपासून केंद्र सरकारने तो स्थिर ठेवला आहे. जागतिक बाजारातील दरात प्रचंड वाढ आणि चढ-उतारामुळे केंद्र सरकारने खत अनुदानातही २०२१ मध्ये १४० टक्के वाढ (प्रति गोणी १२०० रुपये) करून दर स्थिरीकरणाचा प्रयत्न केला आहे. याशिवाय वाहतूक, दर तफावत, खत चढ-उतार आदी कारणांकरिता विशेष ३५०० रुपयांचे स्वतंत्र पॅकेजही केंद्र सरकारकडून कंपन्यांना दिले जाते..DAP Fertilizer : पर्यायी खतांद्वारे शेतकऱ्यांचे समाधान.सध्या रब्बी हंगाम सुरू आहे. गहू, मका, ऊस पिकांसह विविध फळबागांत या खतांच्या श्रेणींचा वापर होतो. सध्या त्याचा तुटवडा जाणवत असताना, हा निर्णय घेणे कितपत योग्य होते, याबाबत प्रश्न विचारले जात आहेत. दरम्यान, डीएपीसह एनपीके श्रेणीतील २०१३-१४मध्ये असलेले ११०.०९ लाख टनांचे उत्पादन २०२४-२५मध्ये १५८.७८ लाख टनांपर्यंत पोहोचले आहे. तर सर्व खतांकरिता मिळून केंद्र सरकारने यंदाच्या अर्थसंकल्पात १.७१ लाख कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे..खतांची सध्याची किंमतडीएपी गोणी १३५० रु.(५० किलो)एमएपी पिशवी ५२१ रु.(२ किलो).डीएपीची देशांतर्गतगरज आणि उत्पादन (लाख टन)एकूण गरज ११०एकूण उत्पादन ५७एकूण तुटवडा ५३देशाची एकूण आयात ५४.चीनकडून होणारी आयात ठप्पकधीकाळी प्रमुख निर्यातदार असलेल्या चीनकडून होत असलेली डीएपीची आयात एक वर्षापासून जवळपास बंद अवस्थेत आहे. २०२१ पासून चीनने डीएपीसह खतांशी संबंधित उत्पादनांच्या निर्यातीपूर्वी अतिरिक्त तपासणी आवश्यक असलेल्या उत्पादनांच्या सूचीमध्ये सुधारणा केल्याने तेव्हापासून मर्यादा आल्या आहेत. चीनकडून २०२४ मध्ये २२.९ लाख टन असलेली भारताची अमोनियम फॉस्फेट आयात २०२५ मध्ये केवळ ८.४ लाख टन झाली. चीनने एकूण जागतिक निर्यातही कमी केल्याने गेल्या वर्षीच्या मध्यावर असलेले ५१५ डॉलर प्रति टन दर सहा महिन्यांतच ८०० डॉलरपर्यंत पोहोचले होते.अमोनियम फॉस्फेटची आयातसौदी अरेबिया, मोरोक्को, रशिया, इजिप्त, ओमन, जॉर्डन, चीन, ऑस्ट्रलिया आदी..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
