सूरज कुलकर्णी, डॉ. रामप्रसाद गायकवाड तीळ पीक विविध प्रकारच्या जमिनीत येत असले तरी सुपीक व उत्तम निचरा असलेल्या मध्यम ते भारी जमिनीत पिकाची वाढ चांगली होते. वाळूमिश्रित पोयट्याच्या जमिनीत पुरेसा ओलावा असल्यास पिकाची चांगली वाढ होते. जमिनीचा सामू जवळपास ५.५ ते ८.५ इतका असावा. तिळाची चांगली उगवण होण्यासाठी किमान १५ अंश सेल्सिअस तापमान आवश्यक असते. .तसेच कायिक वाढीसाठी २५ ते २७ अंश सेल्सिअस तापमान आवश्यक असते. तीळ पिकाच्या फूल आणि फळधारणेसाठी २६ ते ३२ अंश सेल्सिअस तापमान उत्तम मानले जाते. तापमान ४० अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त झाल्यास फुलगळ होण्याची शक्यता असते. पीक प्रकाशाच्या कालावधीला संवेदनशील असते. प्रकाशाचा कालावधी जास्त असल्यास बियाण्यातील तेलाचे प्रमाण वाढते, तर प्रथिनांचे कमी होते..Summer Sesame: उन्हाळी तीळ लागवड; कमी खर्चात जास्त उत्पादनाचा शाश्वत पर्याय.तिळाचे मूळ हे सोटमूळ या प्रकारचे असल्यामुळे ते ६० ते ९० सें.मी. खोल जाते. त्याला बुंध्याजवळ तंतुमय मुळे फुटून जमिनीवर पसरतात. तिळाचे बियाणे बारीक असल्यामुळे जमीन चांगली भुसभुशीत पण वरील थरात थोडीशी टणक अशी तयार करावी. त्यामुळे तिळाची उगवण जोमाने होण्यास मदत होते. म्हणून तीळ पिकासाठी जमिनीची मशागत करताना नांगरट करू नये. एक ते दोन वेळा कुळवाच्या पाळ्या देऊन शेवटच्या पाळीनंतर किंवा पेरणीपूर्वी फळी फिरवावी. जमीन तयार करताना चांगले कुजलेले शेणखत जमिनीत मिसळावे..थंडीचे प्रमाण कमी झाल्यानंतर साधारणतः १५ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारीपर्यंत तीळ पिकाची पेरणी करता येते. पेरणीला उशीर झाल्यास पीक तयार झाल्यानंतर कापणीच्या वेळी मॉन्सूनपूर्व पावसात सापडण्याची शक्यता असते. पेरणीपूर्वी प्रति किलो बियाणास कार्बेन्डाझिम ३ ग्रॅम किंवा ट्रायकोडर्मा ४ ग्रॅम या जैविक बुरशीनाशकांची बीजप्रक्रिया करावी. यामुळे जमिनीतून उद्भविणाऱ्या रोगांना आळा बसून बियाणाची उगवण चांगली होते..Sesame Seeds Astrology Tips : काळे की पांढरे तीळ? पूजेसाठी आणि दान करण्यासाठी कोणते तीळ श्रेष्ठ.पेरणीच्या पद्धतीचा थेट परिणाम तिळाच्या उत्पादनावर होतो. पेरणीसाठी उत्तम प्रतीचे २.५ ते ३ किलो प्रति हेक्टरी बियाणे वापरावे. पेरणी ३० सेंमी किंवा ४५ सेंमी अंतरावर पाभरीने करावी. पाभरीने पेरणी करत असताना बारीक वाळू किंवा चाळून घेतलेले गांडूळ खत किंवा शेणखतात मिसळून बियाणे पेरावे. म्हणजे बी दाट न पडता एकसारख्या अंतरावर एकसारख्या प्रमाणात पडेल. बी २.५ सेंमी पेक्षा जास्त खोलीवर पडल्यास उगवणीवर विपरीत परिणाम होतो. त्यासाठी पेरणी योग्य खोलीवर करणे अत्यंत आवश्यक आहे.तीळ पिकात विरळणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. पेरणीनंतर ८ ते १० दिवसांनी पहिली व गरज असल्यास १५ ते २० दिवसांनी दुसरी विरळणी करावी. उत्तम वाढ व जास्त उत्पादनासाठी हेक्टरी सुमारे २.२२ लाख रोपे आवश्यक आहेत. पेरणी ४५ सें.मी. अंतरावर असल्यास रोपांतील अंतर १० सें.मी. ठेवावे. तर ३० सें.मी. अंतरावर पेरणी असल्यास रोपांतील अंतर १५ सें.मी. ठेवावे..तिळाचे पीक सुरुवातीला फार हळू वाढते. रोपावस्थेत हे पीक अत्यंत नाजूक असून पिकाबरोबर वाढणाऱ्या तणांबरोबर पाणी, अन्नद्रव्यांसाठी स्पर्धाक्षम असते. त्यामुळे सुरुवातीच्या काळात तण नियंत्रण करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी पेरणीनंतर १५ ते २० दिवसांनी पहिली कोळपणी व निंदणी करावी. तर ३० ते ३५ दिवसांनी दुसरी कोळपणी करावी. खोल आंतरमशागत टाळावी, कारण तंतूमुळे वरच्या थरात असतात. गरजेनुसार निंदणी करून पीक तणविरहित ठेवावे. सुरुवातीच्या एक महिन्याच्या काळात पीक तणविरहित राहील याची काळजी घ्यावी.शेवटच्या कुळवणीवेळी हेक्टरी ५ टन चांगले कुजलेले शेणखत किंवा कंपोस्ट खत जमिनीत चांगले मिसळून घ्यावे. पेरणीच्या वेळी हेक्टरी २५ किलो नत्र व २५ किलो स्फुरद द्यावे. पेरणीनंतर ३ आठवड्यांनी नत्राचा अर्धा हप्ता २५ किलो नत्र देऊन पाणी द्यावे. जमिनीत सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता असल्यास, पेरणीच्या वेळी हेक्टरी २० किलो गंधक किंवा झिंक द्यावे. अधिक उत्पादनासाठी पीक फुलोऱ्यात आणि बोंडे वाढीच्या अवस्थेत असताना, युरिया (२ टक्के) २० ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी..तीळ पीक पाण्यासाठी फारच संवेदनशील असते. तिळाचे पीक हे पाण्याचा ताण सहन करणारे असले तरी उन्हाळी हंगामात पाण्याचा ताण पडू देऊ नये. उन्हाळी पिकास आवश्यकतेनुसार पेरणीपूर्व व पेरणीनंतर ताबडतोब तसेच उगवणीनंतर जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे १२ ते १५ दिवसांनी ओलित करावे. तीळ पिकास जमिनीच्या मगदुरानुसार सरासरी ५ ते ६ पाण्याच्या पाळ्या पुरेशा होतात. फुलोऱ्यास सुरुवात होताना व बोंड्या भरताना ताण पडल्यास संरक्षित ओलित द्यावे. मात्र जास्त सिंचन हे वजन, उतार, तेल उताऱ्यात घट व विविध बुरशीजन्य रोगास कारणीभूत ठरते..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.