Suru Us Khat: राज्यात मागील दशकात रासायनिक खतांचा वापर प्रचंड प्रमाणात वाढला आहे. ऊस हे पीक जमिनीतले भरपूर अन्नद्रव्य शोषून घेत असते. ऊसाच्या उत्पादन खर्चातील मोठा वाटा हा खतांमध्ये खर्च होतो. शिवाय रासायनिक खते जमिनीचा पोत खराब करुन जमीन नापीक करतात. त्याऐवजी शेतकऱ्यांनी जैविक जिवाणू खतांचा वापर केल्यास खर्चाच्या बचतीसोबत जमिनीसाठी उपयोगी राहू शकतात..उसासाठी विविध अन्नद्रव्यांसाठी वेगवेगळे जिवाणू असतात. नत्र, स्फुरद, पालाश यांच्या सोबतच गंधक, सिलिकॉन, लोह, जस्त, हेही उसासाठी गरजेचे अन्नद्रव्य आहेत. त्यामुळे या सर्व अन्नद्रव्यांची पुर्तता जैविक खतांमधून करणे शक्य आहे..AI In Sugarcane Farming: ‘एआय’ तंत्रज्ञानाधारे उसाचे दीड एकरात १४२ टन उत्पादन .१. नत्र स्थिर करणारे जिवाणू(अॅसिटोबॅक्टर, अॅझोस्पिरिलम, हर्बास्पिरिलम, ॲझोरकस, बुरखोलडेरीया)हे जिवाणू ऊसाच्या मुळांमध्ये, खोडात आणि पानांमध्ये राहून हवेतले नत्र थेट पिकाला उपलब्ध करून देतात. लागवडीनंतर सुमारे ६० दिवसांनी हेक्टरी ३ लिटर जिवाणू खत ५०० लिटर पाण्यात मिसळून सकाळी फवारणी करावी. यामुळे नत्राची गरज मोठ्या प्रमाणात भागते, युरियाचा वापर कमी होतो आणि ऊसाची वाढ व उत्पादन सुमारे १५ टक्क्यांपर्यंत वाढते..२. स्फुरद विरघळविणारे जिवाणू (PSB)पीएसबी जिवाणू जमिनीत अडकलेले स्फुरद पिकाला शोषणयोग्य स्वरूपात उपलब्ध करून देतात. लागवडीवेळी आणि ५ ते ६ आठवड्यांनी हेक्टरी २.५ लिटर पीएसबी शेणखत, कंपोस्ट किंवा गांडूळ खतामध्ये मिसळून द्यावे. सेंद्रिय खत उपलब्ध नसेल तर ते ५०० लिटर पाण्यात मिसळून आळवणी करावी..३. पालाश उपलब्ध करून देणारे जिवाणू (KMB)हे जिवाणू जमिनीत असलेला पालाश पिकाला सहज उपलब्ध करून देतात. हेक्टरी २.५ लिटर केएमबी ५०० लिटर पाण्यात मिसळून आळवणी करावी. यामुळे मुळांची वाढ चांगली होते, ऊस मजबूत बनतो, रसाची गुणवत्ता सुधारते आणि पीक कीड व रोगांना चांगले तोंड देते.४. गंधक उपलब्ध करून देणारे जिवाणूगंधक देणारे जिवाणू जमिनीचा सामू सुधारून अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढवतात. हेक्टरी २.५ लिटर जिवाणू खत ५०० लिटर पाण्यात मिसळून आळवणी करावी. यामुळे साखर उतारा, ऊसाची गुणवत्ता आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढते..Sugarcane Fertilizer Dose: सुरु उसासाठी कोणते खत कधी आणि किती द्यावे?.५. सिलिकॉन उपलब्ध करून देणारे जिवाणूसिलिकॉनमुळे ऊसाचे खोड जाड, उंच आणि मजबूत होते. हे जिवाणू वापरल्यास पीक दुष्काळ, उष्णता आणि क्षारयुक्त जमिनीतही चांगले तग धरते. योग्य वापरामुळे हेक्टरी सुमारे १५ टनांपर्यंत उत्पादन वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे.६. लोह व जस्त विरघळविणारे जिवाणूकाळ्या जमिनीत लोह व जस्ताची कमतरता मोठ्या प्रमाणात आढळते. हे जिवाणू ही सूक्ष्म अन्नद्रव्ये पिकाला उपलब्ध करून देतात. हेक्टरी ५ लिटर जिवाणू खत शेणखतात मिसळून किंवा आळवणीने द्यावे. यामुळे प्रकाशसंश्लेषण सुधारते आणि रासायनिक लोह-जस्त खतांची गरज सुमारे ५० टक्क्यांनी कमी होते..७. सर्व अन्नद्रव्ये देणारे एकत्रित जिवाणू खतनत्र, स्फुरद, पालाश, गंधक, सिलिकॉन, लोह आणि जस्त देणारे जिवाणू एकत्र वापरता येतात. हेक्टरी एकूण १० लिटर (२.५ लिटर ४ वेळा) ५०० लिटर पाण्यात मिसळून लागवडीनंतर ३०, ४५, ६० आणि ९० दिवसांनी आळवणी करावी. यामुळे उत्पादन वाढते आणि रासायनिक खतांची गरज निम्म्यावर येते.८. खोडवा पिकात पाचट कुजविणारे जिवाणूऊस तोडणीनंतर पाचट जाळू नये. पाचटावर हेक्टरी २.५ लिटर सेंद्रिय पदार्थ कुजविणारे जिवाणू ५०० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. यामुळे पाचट लवकर कुजते, जमिनीत सेंद्रिय कर्ब वाढतो, ओलावा टिकतो आणि खतांचा खर्च कमी होतो..ॲग्रोवनचे सदस्य व्हाशॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read the Latest Agriculture News in Marathi & Watch Agriculture videos on Agrowon. Get the Latest Farming Updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Animal Care, Weather Updates and Farmer Success Stories in Marathi.ताज्या कृषी घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम , टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.
