पशुपालक जनावरांना नियमितपणे सर्व वयोगटातील गायी, म्हशी, वासरे, कालवडी आणि शेळ्या-मेढ्यांमध्ये डीवर्मिंग (Deworming) करतात.

तज्ज्ञांचा सल्ला न घेता जंतनाशकांची मात्रा कमी जास्त प्रमाणात दिल्यामुळ ठरावीक जंतनाशकांचे योग्य परिणाम मिळत नाहीत.

परिणामी, जंतांमध्ये जंतनाशकाप्रती प्रतिरोध निर्माण होतो. त्यामुळ जंतनाशकांची ठरावीक मात्रा देऊनही जंतावर कोणताही परिणाम होत नाही.

जंताच्या पुढच्या पिढीमध्ये ठराविक जंतनाशकासाठी प्रतिरोध परावर्तित होतो. त्यामुळे प्रभावी जंतनिर्मूलन शक्य होत नाही.

जनावरांमध्ये जंतनाशकाप्रती प्रतिरोध का निर्माण होतो? तसंच जंतनाशकाप्रती प्रतिरोध निर्माण झाल्यामुळ काय नुकसान होत? याविषयी परोपजीविशास्त्र विभाग, पशुवैद्यक व पशुविज्ञान महाविद्यालय, परभणी येथील डॉ. बाबासाहेब नरळदकर यांनी दिलेली माहिती पाहुया. 

जनावरांमध्ये जंतनाशकाप्रती प्रतिरोध का निर्माण होतो ?

जंतांच्या प्रजातीची योग्य माहिती न घेता कोणत्याही जंतनाशकाची कमी जास्त प्रमाणात मात्रा देण.

जंतनाशकाची निवड करताना पशुवैद्यक तज्ज्ञांचा सल्ला न घेण.

वारंवार एकाच जंतनाशकाचा वापर करण.

जनावरांच्या विष्टेच्या नमुन्यांची तपासणी न करता जंतनाशक औषधाची मात्रा देण.

जंतनाशकाप्रती प्रतिरोध निर्माण झाल्यामुळ काय नुकसान होत?

जंतावर योग्य औषधोपचार करण शक्य होत नाही. परिणामी, जंत रक्त आणि अन्नशोषण करतात. त्यामुळे पशुधनाची शरीर प्रकृती खालावते.

जंतनाशक प्रभावीपणे काम न केल्यामुळे पैसा आणि श्रम व्यर्थ जातात.

जंताच्या प्रादुर्भावामुळे जनावराच्या शरीरस्वास्थाचा ऱ्हास, दुग्धोत्पादन आणि वजनातील घट, पुनरुत्पादनावर परिणाम संभवतात.