foot and mouth disease in cattle
लाळ्या खुरकूत आजारामुळे जनावराच्या तोंडातून सतत लाळ गळते. वैरण खाण्याचे प्रमाण कमी होते. तोंडात फोड व अल्सर आल्यामुळे वैरण अजिबात खात नाहीत. लसीकरण हाच या आजाराच्या नियंत्रणाचा योग्य पर्याय आहे. लाळ्या खुरकूत आजार जनावरांतील संसर्गजन्य आजार आहे. आजाराचा प्रादुर्भाव हिवाळ्याच्या शेवटी व उन्हाळ्याच्या सुरवातीस जास्त प्रमाणात दिसून येतो. गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी, उंट, वराह, मिथुन या सारख्या जनावरांमध्ये प्रादुर्भाव दिसतो. परदेशी व संकरित जनावरांमध्ये हा आजार जास्त प्रमाणात दिसतो. पावसाळ्याच्या शेवटी आजाराच्या नियंत्रणासाठी लसीकरण करून घेणे महत्त्वाचे असते. आजाराचे कारण आजार पिकोर्ना विषाणूमुळे होतो. संपूर्ण जगात या विषाणूच्या सात प्रजाती (ओ, ए, सी, आशिया-१, स्याट-१, स्याट-२ व स्याट-३) आहेत. यापैकी ओ, ए आणि आशिया-१ या प्रजाती भारतातील लाळ्या खुरकूत आजाराच्या प्रादुर्भावास कारणीभूत आहेत. प्रसार
संपर्क- डॉ. सुधाकर आवंडकर, ९५०३३९७९२९ (पशुवैद्यकीय सुक्ष्मजीवशास्त्र विभाग, पशुवैद्यक व पशुविज्ञान महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर)