वर्धा ः शेतकरी आत्महत्याग्रस्त (Farmer Suicide Wardha) जिल्हा म्हणून वर्ध्याची ओळख निर्माण झाली आहे. यावर उपाय म्हणून राज्य शासनाने प्रकल्प ‘प्रेरणा’ (Prerna Project For Farmer Suicide) सुरू केला. जिल्ह्यात हा प्रकल्प प्रभावी ठरत असून आरोग्य विभागाच्या वतीने (Health Department) सध्या जिल्ह्यातील ५५ हजार शेतकऱ्यांवर समुपदेशन, औषधोपचार करण्यात येत आहे.

जिल्ह्यात वर्ष २००१ ते २०२१ या कालावधीत तीन हजार १९५ शेतकऱ्यांनी मृत्यूला कवटाळले. त्यात अंतिम अहवालात केवळ एक हजार १०१ शेतकरी मदतीस पात्र ठरले. शेतकऱ्यांच्या वाढत्या आत्महत्या लक्षात घेत वर्ष नोव्हेबर २०१५ मध्ये शासनाने प्रकल्प ‘प्रेरणा’ सुरू केला. त्यात जिल्हा सामान्य रुग्णालयाच्या वतीने मानसोपचार तज्ज्ञाचे पथक तयार करण्यात आले. शेतकऱ्यांच्या गृहभेटीतून त्यांच्या समस्या जाणून घेत आत्महत्येचे विचार मनात डोकावण्याच्या कारणांचा शोध घेण्यात आला.

यात वर्ष २०१५ ते २०२२ पर्यंत नैराश्यग्रस्त असलेले नऊ हजार ९४ शेतकरी आढळून आले. तर नैराश्यात व्यसनाधिनतेच्या आहारी गेलेले चार हजार ९९३ शेतकरी असल्याचे आढळून आले. मानसिक आजारानेग्रस्त व अन्य आजाराने पीडित ५४ हजार ६३४ शेतकऱ्यांवर समुपदेशन तसेच औषधोपचार करण्यात येत आहे. जिल्हा आरोग्य विभाग तसेच सावंगी रुग्णालयाच्या माध्यमातून जिल्ह्यात हा प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. समुपदेशन प्रकल्पाला सुरुवात केल्यानंतर काही अंशी आत्महत्या कमी झाल्याचे आढळून आले.