Swarali Pawar
गाई, म्हशी, बैल, शेळ्या आणि मेंढ्या यांना हा रोग पटकन होतो. दोन खुरं असणाऱ्या जनावरांमध्ये तो वेगाने पसरतो.
लाळ्या-खुरकूत हा विषाणूजन्य रोग असून त्यावर ठोस उपचार नाही. म्हणून प्रतिबंधासाठी लसीकरण हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.
निरोगी जनावरांना वर्षातून दोनदा लस द्यावी. मार्च-एप्रिल आणि सप्टेंबर-ऑक्टोबर हे महिने योग्य आहेत.
वासरू किंवा पिलू चार महिन्यांचे झाल्यावर पहिली मात्रा द्यावी. यानंतर नियमित वेळापत्रक पाळणे आवश्यक आहे.
लसीकरणानंतर हलका ताप येऊ शकतो. दूध उत्पादन थोडे कमी होऊ शकते, पण हे तात्पुरते असते.
लस दिल्यानंतर जनावरांना जड काम देऊ नये. त्यांना विश्रांती आणि सकस आहार द्यावा.
ताप, तोंडातून लाळ गळणे आणि खुरांमध्ये फोड येणे ही लक्षणे आहेत. जनावरे लंगडतात आणि चारा खाणे कमी करतात.
लक्षणे दिसताच पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा. नियमित लसीकरण आणि योग्य काळजीने मोठे नुकसान टाळता येते.