Swarali Pawar
पाचट जाळल्यावर तयार होणारी राख माती घट्ट करते. मातीची घनता वाढल्याने पाण्याचा निचरा घटतो आणि मुळांची वाढ अडते. परिणामी उसाचे उत्पादन कमी होते.
जळालेले पाचट मातीतील लहान–मोठी छिद्रे बंद करते. यातून मातीचा श्वासोच्छ्वास थांबतो आणि सूक्ष्मजीवांची संख्या कमी होते. ऊसाची वाढ थांबते आणि उत्पादन घटते.
पाचट जाळल्यामुळे मातीतील सेंद्रिय पदार्थ कमी होतात. त्यामुळे माती पाणी आणि पोषण धरून ठेवू शकत नाही. शेत सतत कोरडे पडते आणि पाणी देण्याचा खर्च वाढतो.
पाचट जाळल्याने मातीमध्ये क्षार वाढतात आणि माती कठीण बनते. मातीची धूप वाढते आणि सुपीकता कमी होते. अशा मातीमध्ये ऊसाचे अपेक्षित उत्पादन मिळत नाही.
पाचट जाळल्यानंतर जमिनीत पाणी साचते आणि क्षार साठतात. जमीन चोपण बनते आणि खतांची कार्यक्षमता कमी होते. त्यामुळे पीक कमजोर होते.
जळालेल्या पाचटामुळे मातीतील पाणी–हवेचे संतुलन बदलते. मुळांना पुरेशी हवा मिळत नाही, अन्नद्रव्ये शोषली जात नाहीत आणि ऊसाचे उत्पादन घटते.
पाचट जाळण्याऐवजी त्याचे सेंद्रिय खत केल्यास मातीतील कर्ब वाढतो, पोषण सुधारते आणि जमीन फुलचट बनते. पुढील पिकाला उत्तम आधार मिळतो.
पाचटातून खत तयार केल्याने रासायनिक खतांचा खर्च कमी होतो आणि उत्पादनात वाढ होते. मातीचे आरोग्य वाचते, पर्यावरण सुरक्षित राहते आणि शेतकऱ्याला नफा जास्त मिळतो.