Swarali Pawar
तणांमुळे पिकाचे अन्न, पाणी आणि ओलावा वाया जातो. यावर स्टेल सीडबेड तंत्र हा कमी खर्चात प्रभावी उपाय ठरू शकतो.
मुख्य पिकाची पेरणी करण्यापूर्वी तणांची बियाणे उगवून ती नष्ट करण्याची पद्धत म्हणजे स्टेल सीडबेड. यामुळे सुरुवातीपासूनच तणांचे प्रमाण कमी राहते.
पेरणीच्या १५ ते २० दिवस आधी शेताची मशागत करून जमीन भुसभुशीत करा. त्यानंतर हलके पाणी द्या किंवा पावसाचा ओलावा तयार होऊ द्या.
ओलावा मिळाल्यानंतर सुप्त अवस्थेतील तणांची बियाणे उगवतात. तणे ३ ते ४ पानांच्या अवस्थेत आल्यावर ती नष्ट करावीत.
या तंत्रामुळे तणनाशके आणि मजुरीवरील खर्च कमी होतो. त्यामुळे शेतीचा खर्च आटोक्यात ठेवणे सोपे जाते.
तणांची स्पर्धा कमी झाल्यामुळे पिकाला अधिक ओलावा आणि अन्नद्रव्ये मिळतात. त्यामुळे सुरुवातीपासून पिकाची वाढ जोमदार होते.
सोयाबीन, कापूस, तूर, मूग आणि उडीद यांसारख्या खरीप पिकांमध्ये हे तंत्र विशेष फायदेशीर ठरते. कमी पावसाच्या परिस्थितीतही याचा चांगला उपयोग होतो.
तण नष्ट करताना खोल मशागत टाळा. उथळी मशागत केल्यास ओलावा टिकून राहतो आणि नवीन तणांची बियाणे वर येत नाहीत.