Swarali Pawar
दमट हवामान आणि वाढत्या तापमानामुळे गोठ्यात गोचीड, उवा आणि पिसवांचा प्रादुर्भाव वाढतोय. गोचीडांच्या माध्यमातून होणारा गोचीड ताप वेळेत ओळखला नाही तर जनावरासाठी जीवघेणा ठरू शकतो.
गोचीड चावल्यानंतर साधारण १ ते ३ आठवड्यांत जनावराला तीव्र ताप आणि थरथर सुरू होऊ शकते. जनावर चारा-पाणी सोडते आणि शरीराचे तापमान १०४ ते १०६ अंश फॅरेनहाइटपर्यंत जाऊ शकते.
गोचीड तापात जनावराची लघवी चहा किंवा कॉफीसारखी गडद लाल ते काळी दिसू शकते. डोळे आणि पोटाच्या आतील त्वचा पांढरी किंवा पिवळी पडणे आणि दूध कमी होणे हीही लक्षणे दिसू शकतात.
जनावर सुस्त दिसत असेल किंवा लघवीचा रंग बदलला असेल तर घरगुती उपचार करू नका. तपासणीनंतर पशुवैद्यकांच्या सल्ल्यानेच योग्य औषध आणि मात्रा द्या.
जनावरांच्या अंगावर आणि गोठ्यात शिफारशीत गोचीडनाशकाची फवारणी करा. १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने सलग दोन ते तीन वेळा फवारणी केल्यास गोचीडांचे जीवनचक्र तोडण्यास मदत होते.
गोठ्यातील भेगा आणि चिरा सिमेंटने बुजवा आणि ओलावा व शेण साचू देऊ नका. जनावरांवर गोचीडनाशक लावताना त्याच दिवशी गोठा आणि आसपासचा परिसरही फवारणीने कव्हर करा.
एकाच रासायनिक घटकाचे गोचीडनाशक सतत वापरल्यास गोचीडांमध्ये प्रतिकारशक्ती निर्माण होऊ शकते. पशुवैद्यकांच्या सल्ल्याने साधारण ६ ते १२ महिन्यांनी औषधाचा रासायनिक गट बदलण्याचा विचार करा.
महिन्यातून एकदा गोठा रिकामा करून भिंती आणि गव्हाणीच्या कोपऱ्यांची स्वच्छता करा. भेगा आणि लपण्याच्या जागांवर योग्य पद्धतीने उष्णता उपचार केल्यास गोचीडांची अंडी नष्ट करण्यास मदत होऊ शकते.