Swarali Pawar
रेबीज हा विषाणूमुळे होणारा गंभीर आणि प्राणघातक आजार आहे. वेळीच प्रतिबंधात्मक उपाय केल्यास हा आजार टाळता येतो.
संक्रमित प्राण्याच्या लाळेतून प्रामुख्याने चाव्याद्वारे रेबीजचा प्रसार होतो. कुत्र्यांसोबत मांजर, कोल्हा, लांडगा आणि इतर सस्तन प्राणीही संसर्गाचा स्रोत ठरू शकतात.
जनावर अचानक आक्रमक, अस्वस्थ किंवा असामान्यपणे शांत होऊ शकते. सतत लाळ गळणे, गिळण्यास अडचण आणि चावा घेण्याचा प्रयत्न हीही लक्षणे आहेत.
रेबीजचा संशय असल्यास जनावराला तातडीने इतर जनावरांपासून वेगळे करा. त्याची लाळ किंवा स्रावांना हाताने स्पर्श करू नका आणि पशुवैद्यकाशी संपर्क साधा.
कुत्रा किंवा संशयित प्राण्याने चावा घेतल्यास तातडीने पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधा. जखमेची स्वच्छता आणि पुढील प्रतिबंधात्मक उपचार पशुवैद्यकीय सल्ल्याने करा.
रेबीज नियंत्रणासाठी कुत्र्यांचे मोठ्या प्रमाणावर अँटी-रेबीज लसीकरण महत्त्वाचे आहे. पाळीव आणि भटक्या कुत्र्यांच्या लसीकरणासाठी स्थानिक यंत्रणेशी समन्वय ठेवा.
उघड्या कचऱ्यामुळे भटक्या कुत्र्यांची संख्या आणि मानव-प्राणी संपर्क वाढू शकतो. कचरा व्यवस्थापन आणि परिसराची स्वच्छता राखल्यास धोका कमी करण्यास मदत होते.
पशुपालक, पशुवैद्यकीय विभाग, आरोग्य विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाने एकत्र काम करणे गरजेचे आहे. लसीकरण, जनजागृती आणि चाव्याच्या घटनांवर त्वरित उपाय केल्यास रेबीज निर्मूलनाचे उद्दिष्ट साध्य करण्यास मदत होईल.