Swarali Pawar
कमी पावसातही चांगली वाढणारी बाजरी चारा नियोजनासाठी फायदेशीर ठरू शकते. यापासून हिरवा चारा, वैरण आणि मुरघास तयार करता येतो.
बाजरी हे कोरडवाहू पीक असून कमी पावसातही तग धरते. हलकी ते मध्यम आणि चांगला निचरा होणारी जमीन यासाठी योग्य आहे.
जायंट बाजरा, बायफ बाजरा-१, ५ आणि ६ हे चांगले पर्याय आहेत. बहुकापणीसाठी प्रोएग्रो १, पीसीबी ९८१ आणि मोती बाजरा वापरता येतो.
जायंट बाजऱ्याची पहिली कापणी ४० ते ४५ दिवसांनी करता येते. बायफ बाजऱ्याची कापणी साधारण ५० ते ५५ दिवसांनी करता येते.
बाजरीची पेरणी २५ ते ३० सेंमी अंतरावर आणि १.५ ते २ सेंमी खोलीवर करा. हेक्टरी १० ते १२ किलो बियाणे वापरावे.
पेरणीपूर्वी १० टन शेणखत किंवा कंपोस्ट द्यावे आणि पेरणीवेळी ५०:३०:३० किलो नत्र, स्फुरद, पालाश द्यावे. पेरणीनंतर एक महिन्याने ३० किलो नत्र द्यावे.
चाऱ्यासाठी पीक फुलोऱ्याच्या आसपास असताना कापणी केल्यास चांगली गुणवत्ता मिळते. बहुकापणीच्या वाणांची पुढील कापणी साधारण ३० दिवसांनी करता येते.
जनावरांना बाजरीसोबत कोरडा आणि डाळवर्गीय चारा देऊन संतुलित आहार द्या. चारा टंचाईच्या काळात बाजरीसोबत चवळीचाही पर्याय वापरता येतो.