Swarali Pawar
ऑक्टोबर हीट आणि दुष्काळामुळे जमिनीतील ओलावा कमी होतो. त्यामुळे संत्रा-मोसंबीच्या बागेत फळगळ वाढू शकते आणि झाडे सुकण्याचा धोका निर्माण होतो.
झाडांच्या बुंध्याभोवती ४ ते ६ इंच कुटार, वाळलेले गवत किंवा पालापाचोळा पसरवा. यामुळे जमिनीतील ओलावा टिकण्यास आणि बाष्पीभवन कमी होण्यास मदत होते.
शक्य असल्यास ठिबक सिंचनाचा वापर करून झाडांच्या मुळांजवळ पाणी द्या. पाणी उपलब्धतेनुसार सकाळी किंवा संध्याकाळी सिंचन करा आणि खोडाजवळ पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्या.
पाण्याची कमतरता तीव्र असल्यास झाडे जगवण्याला प्राधान्य द्या. उपलब्ध पाण्यानुसार बहाराचे नियोजन करा आणि वाळलेल्या, रोगट किंवा अनावश्यक फांद्या तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने छाटून घ्या.
नवीन कलमांच्या भोवती सेंद्रिय आच्छादन करा आणि मुळांजवळ हळूहळू पाणी पोहोचेल अशी व्यवस्था ठेवा. पाण्याची कमतरता असताना लहान झाडांवर बहार घेणे टाळण्याचा विचार करा.
संत्रा-मोसंबीच्या खोडाला जमिनीपासून सुमारे ३ फूट उंचीपर्यंत शिफारशीनुसार बोर्डोपेस्ट लावता येते. यामुळे खोडावर थेट पडणाऱ्या सूर्यप्रकाशाचा परिणाम कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
केओलिन किंवा पोटॅशिअम नायट्रेटच्या फवारणीचा पर्याय तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने वापरता येतो. योग्य प्रमाण, फवारणीचे अंतर आणि पिकाची अवस्था यांची खात्री करूनच फवारणी करा.
बागेभोवती वारा अडवणारे कुंपण किंवा स्थानिक परिस्थितीला अनुकूल झाडांची लागवड करा. आच्छादन, योग्य सिंचन आणि बहाराचे नियोजन यांमुळे दुष्काळात बागेचे नुकसान कमी करण्यास मदत होते.