Swarali Pawar
शेवग्याची पाने पौष्टिक असून आरोग्यासाठी उपयुक्त आहेत. म्हणून पानांची पावडर व ताजी पाने यांना चांगला दर मिळतो.
MOLE, PKM-1 आणि PKM-2 या जाती पानांसाठी उत्तम आहेत. या जातींमध्ये फांद्या जास्त येऊन पानांचे उत्पादन वाढते.
पानांचे उत्पादन वाढवण्यासाठी सघन लागवड फायदेशीर ठरते. ०.९ × ०.९ मीटर अंतरावर लागवड केल्यास एकरी सुमारे ५ हजार झाडे बसतात.
शेवगा झाड लहान असतानाच वरचा देठ कापावा. यामुळे बाजूच्या फांद्या वाढून पानांचे उत्पादन जास्त मिळते.
लागवडीनंतर साधारण १०० दिवसांनी पहिली कापणी करावी. यानंतर ठराविक अंतराने पाने काढता येतात.
सुरुवातीचे तीन महिने नियमित पाणी देणे महत्त्वाचे आहे. ठिबक सिंचन वापरल्यास पाणी आणि खर्च दोन्ही वाचतात.
लागवडीपूर्वी शेणखत आणि संतुलित रासायनिक खते द्यावीत. प्रत्येक कापणीनंतर थोडे नत्र दिल्यास पानांची वाढ चांगली होते.
कमी पाणी, कमी खर्च आणि सतत उत्पादन हे शेवग्याचे फायदे आहेत. योग्य नियोजन केल्यास शेवगा पानांची शेती नक्कीच फायदेशीर ठरते.