Swarali Pawar
हे कीटक पानांच्या खालच्या बाजूने रस शोषतात आणि पानं, फुले व कळ्या कोरडी पडतात. परिणामी झाडाची वाढ खुंटते आणि उत्पादनात लक्षणीय घट होते.
तुडतुडे हिरवट रंगाचे असून प्रौढांच्या पंखांवर दोन काळे ठिपके दिसतात. पिल्ल्यांना पंख नसतात व ते पानाच्या खालच्या भागातून तिरक्या रेषेत हालतात.
फुलकिडे पिल्ले फिकट पिवळ्या व लहान आकाराची असतात, प्रौढ पिवळसर व बारीक असतात. ही कीडे पानामागून खरवडून रस शोषतात आणि पेशी पांढुरक्या व नंतर तपकिरी दिसतात.
रस शोषल्यामुळे पानांची कडा पिवळी होऊन नंतर तपकिरी व लालसर होतात, तसेच पाने मुरडतात. आर्थिक जोखमीची पातळी: प्रति पान २–३ तुडतुडे किंवा ~१० फुलकिडे आढल्यानंतर कारवाई आवश्यक.
आंतर-मशागत करून बाग तणमुक्त ठेवा आणि संतुलित नत्र खत वापरा. जुने अवशेष नष्ट करा आणि बीजप्रक्रिया प्रतिबंधात्मक म्हणून करा.
प्रति हेक्टरी १०–१२ निळे चिकट सापळे लावावेत. पानांच्या पाठीमागील बाजू नियमित तपासून नुकसानाची पातळी ओळखा आणि वेळेवर निर्णय घ्या.
निंबोळी अर्क ५% फवारणी प्रभावी आहे आणि अॅझाडिरॅक्टीन ३०० PPM (५० मि.लि./१० लि. पाणी) वापरा. मित्र किडक (ढालकिडा, क्रायसोपा) संवर्धन करून नैसर्गिक नियंत्रण वाढवा.
गरज पडल्यास इमिडाक्लोप्रिड 17.5% (३–४ मि.लि./१० लि.), फिप्रोनिल 5% SC (२० मि.लि./१० लि.) इत्यादी प्रमाणे वापरा. नोव्हेंबरपूर्वी पायरेथ्रॉईड गट टाळा आणि मधमाश्या सक्रिय असताना फवारणी करू नका.