Anuradha Vipat
दसऱ्याच्या दिवशी शमीच्या झाडाची पूजा करण्याला हिंदू धर्मात विशेष धार्मिक आणि पौराणिक महत्त्व आहे.
'शमी' हा वृक्ष विजय, समृद्धी आणि शौर्याचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी शमीची पूजा का केली जाते, यामागे प्रमुख पौराणिक कथा आणि ज्योतिषशास्त्रीय कारणे आहेत.
महाभारतातील कथेनुसार, जेव्हा पांडवांना १२ वर्षांचा वनवास आणि १ वर्षाचा अज्ञातवास मिळाला, तेव्हा त्यांनी आपली दैवी अस्त्रे आणि शस्त्रे एका मोठ्या शमीच्या झाडाच्या ढोलीत लपवून ठेवली होती.
अज्ञातवास संपल्यानंतर विजयादशमीच्याच दिवशी पांडवांनी शमीच्या झाडाची पूजा करून आपली शस्त्रे परत मिळवली आणि कौरवांवर विजय मिळवला.
असे मानले जाते की, लंकापती रावणाचा वध करण्यासाठी निघण्यापूर्वी प्रभू श्रीरामांनी शमीच्या झाडासमोर नतमस्तक होऊन विजयासाठी प्रार्थना केली होती. शमी वृक्षाने दिलेल्या आशीर्वादामुळे रामाचा विजय झाला.
ज्योतिषशास्त्रानुसार शमीच्या वृक्षाचा संबंध थेट शनिदेवाशी आहे. दसऱ्याच्या दिवशी शमीची पूजा केल्याने कुंडलीतील शनीचे दोष, साडेसाती किंवा साडेसातीचे नकारात्मक प्रभाव कमी होतात.
आपट्याप्रमाणेच शमीच्या झाडाचा संबंध कुबेराशी जोडला जातो. कुबेर देवाने जेव्हा सोन्याच्या मुद्रांचा वर्षाव केला, तेव्हा तो शमी आणि आपट्याच्या झाडांवर केला होता.