Anuradha Vipat
मासिक पाळीत दिसणारे मांसासारखे तुकडे हे प्रत्यक्षात गर्भाशयाच्या आतील अस्तर, चिकट द्रव आणि गोठलेल्या रक्ताच्या गाठी असतात.
पाळीच्या पहिल्या एक-दोन दिवसांत जेव्हा रक्तस्राव जास्त असतो, तेव्हा असे लहान तुकडे किंवा गाठी येणे पूर्णपणे नैसर्गिक आणि सामान्य असते.
दर महिन्याला गर्भधारणेच्या तयारीसाठी गर्भाशयाच्या आतील भिंतीवर एक जाड थर तयार होतो. गर्भधारणा न झाल्यास हा थर तुटून रक्तासोबत शरीराबाहेर पडतो, जो पाहताना मांसाच्या तुकड्यांसारखा दिसतो.
जेव्हा रक्तस्रावाचा वेग जास्त असतो, तेव्हा शरीराला रक्त पातळ ठेवणारे नैसर्गिक घटक तयार करायला पुरेसा वेळ मिळत नाही. त्यामुळे रक्त गर्भाशयातच गोठून त्याच्या जेलीसारख्या गाठी तयार होतात.
शरीरातील इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या हार्मोन्समध्ये बदल झाल्यास गर्भाशयाचे अस्तर अधिक जाड होते. पीसीओएस, थायरॉइड किंवा तणावामुळे असे असंतुलन होऊन मोठ्या गाठी येऊ शकतात.
गर्भाशयातील फायब्रॉइड्स , पॉलीप्स, एंडोमेट्रिओसिस किंवा ॲडेनोमायोसिस यांसारख्या समस्यांमुळे रक्तस्राव वाढतो आणि मांसल तुकडे पडतात.
क्वचित प्रसंगी गर्भाशयाचे संपूर्ण अस्तर तुकड्यांऐवजी एकाच मोठ्या मांसल तुकड्याच्या स्वरूपात बाहेर पडते. याला वैद्यकीय भाषेत 'डेसिड्युअल कास्ट' म्हणतात.