Swarali Pawar
बीजप्रक्रियेमुळे बियाण्यांचे रोग व किडींपासून संरक्षण होते. त्यामुळे उगवण चांगली होऊन उत्पादन वाढण्यास मदत होते.
नेहमी शिफारस केलेली बुरशीनाशके, कीटकनाशके आणि जैविक खतेच वापरा. चुकीचे प्रमाण वापरल्यास अपेक्षित फायदा मिळत नाही.
बीजप्रक्रिया स्वच्छ जागेत आणि सावलीत करावी. उन्हात केल्यास जैविक घटकांची कार्यक्षमता कमी होऊ शकते.
प्रथम बुरशीनाशक, नंतर कीटकनाशक आणि शेवटी जैविक खतांची प्रक्रिया करा. हा क्रम पाळल्यास बीजप्रक्रिया अधिक प्रभावी ठरते.
औषधे मिसळताना बियाणे हाताने चोळू नका. पिशवी किंवा कापडाच्या मदतीने एकसारखे मिसळा.
जैविक खतांची प्रक्रिया केल्यानंतर शक्यतो 3 तासांच्या आत पेरणी करा. त्यामुळे उपयुक्त सूक्ष्मजीव जिवंत राहतात.
बीजप्रक्रिया करताना हातमोजे, मास्क आणि चष्मा वापरा. तसेच उरलेले प्रक्रिया केलेले बियाणे सुरक्षित ठिकाणी वेगळे साठवा.
बाजारातील अनेक प्रमाणित बियाण्यांवर बुरशीनाशक व कीटकनाशक प्रक्रिया आधीच केलेली असते. अशावेळी फक्त जैविक खतांची बीजप्रक्रिया करून पेरणी करावी.