Swarali Pawar
कपाशीमध्ये योग्य पेरणी आणि अंतर ठेवल्यास उत्पादनात मोठी वाढ मिळू शकते. कमी पावसाच्या वर्षात सघन लागवड विशेष फायदेशीर ठरते.
१५ ते ३० जून हा कपाशी पेरणीचा आदर्श कालावधी आहे. मात्र ७५ ते १०० मिमी पाऊस झाल्यानंतरच पेरणी करावी.
कपाशीचे बियाणे मोठे असल्याने ते ५ ते ७ सेंमी खोलीवर पेरावे. खूप खोल किंवा उथळ पेरणी टाळल्यास उगवण चांगली होत नाही.
योग्य अंतरामुळे रोपांना हवा, प्रकाश आणि अन्नद्रव्ये पुरेशा प्रमाणात मिळतात. यामुळे बोंडधारणा वाढून उत्पादनात भर पडते.
कोरडवाहू शेतीसाठी १२० × ४५ सेंमी अंतर ठेवावे. बागायतीत जमिनीप्रमाणे १५० × ३० ते १८० × ३० सेंमी अंतर योग्य ठरते.
विदर्भात कोरडवाहूसाठी ९० × ४५ किंवा ९० × ६० सेंमी अंतर उपयुक्त आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात ९० × ६० किंवा ९० × ९० सेंमी अंतराची शिफारस आहे.
सघन लागवडीत कमी जागेत अधिक रोपे घेतली जातात. यामुळे कपाशीचे उत्पादन सरासरी ३० टक्क्यांनी वाढू शकते.
मध्यम जमिनीत सघन लागवडीमुळे उत्पादनात ४० ते ५० टक्के वाढ दिसून आली. कमी पावसाच्या परिस्थितीत हे तंत्र शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरू शकते.