Swarali Pawar
ठिबक संच खरेदी करताना खर्च जास्त वाटू शकतो. मात्र योग्य देखभाल केल्यास संच ८ ते १० वर्षे टिकू शकतो आणि दीर्घकाळ फायदा देऊ शकतो.
ठिबक सिंचनामुळे पाणी थेट पिकांच्या मुळांजवळ थेंबाथेंबाने दिले जाते. योग्य नियोजन केल्यास पारंपरिक सिंचनाच्या तुलनेत पाण्याची ५५ टक्क्यांपर्यंत बचत होऊ शकते.
ठिबकमुळे मुळांच्या परिसरात आवश्यक ओलावा राखण्यास मदत होते. त्यामुळे कमी पाण्याच्या परिस्थितीतही पिकांना योग्य वेळी पाणी देता येते.
जमिनीत पाणी आणि हवा यांचे संतुलन राखणे पिकांच्या मुळांच्या वाढीसाठी महत्त्वाचे असते. योग्य सिंचन व्यवस्थापनामुळे मुळांची वाढ सुधारून उत्पादन वाढण्यास मदत होऊ शकते.
ठिबकद्वारे पाण्यात विरघळणारी खते पिकांच्या मुळांजवळ देता येतात. त्यामुळे गरजेनुसार अन्नद्रव्ये पुरवता येतात आणि खतांचा अपव्यय कमी करण्यास मदत होते.
ऊस, कापूस, भाजीपाला आणि फळबागांसारख्या विविध पिकांसाठी ठिबक सिंचन वापरता येते. पिकाचा प्रकार, जमीन आणि पाण्याची उपलब्धता पाहून संचाची रचना ठरवावी.
समजा ठिबक संचासाठी ४० हजार रुपये खर्च आला आणि तो १० वर्षे टिकला, तर साधारण वार्षिक खर्च ४ हजार रुपये होतो. प्रत्यक्ष आर्थिक फायदा मोजताना दुरुस्ती, देखभाल, वीज, पाणी आणि उत्पादनातील बदल यांचाही विचार करा.
ठिबक सिंचनासाठी पात्र शेतकऱ्यांना सरकारी योजनांमधून अनुदान मिळू शकते. अनुदानाची टक्केवारी, पात्रता आणि अर्ज प्रक्रिया तपासूनच गुंतवणुकीचा निर्णय घ्या.